تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 303

مساهمون:

ص٣٠٣
مقويات مذكوره استعمال نمايند صفت عرق زردك كه در خفقان سدى معمول است زردك از پوست و استخوان پاك كرده پنج آثار برگ گاو زبان ساذج هندى سعد كوفى خولنجان كهيلا كهيلى اندرجو شيرين هر يك پنج توله تخم قرطم تخم خربزه هر يك هفت توله اسارون بهمنين تخم زردك گل فرنجمشك قاقلين بسفايج هر يك سه توله باديان خارخسك ابريشم خام هر يك نه توله دارچينى گل حنا عنب الثعلب هر يك چهار توله صندل سفيد چهار و نيم توله خاكشى پانزده توله آب نيشكر پنج آثار مويز منقى نيم آثار نعناع سبز ريحان سبز هر يك دو قبضه برگ ترنج سه قبضه به دستور عرق كشند شر حجمى يك فنجان با نبات سه توله همراه خميره يا مفرح مناسب .

علاج خفقان از ضعف قلب

در ازاله سبب كوشند اگر موجود باشد و مفرحات مقويه‌ى حار و بار دو رطب و يابس به حسب سبب ضعف با عرقيات مناسب مزاج و اغذيه‌ى جيده فربه كننده چون گوشت بره و بزغاله و چوزهء مرغ و تيهو و نان ميده و زردهء تخم مرغ نيمبرشت و ماء اللحم و حلويات حسب مزاج و مقدار احتمال آن خورند و هر چه مسمن بدن است مناسب بود و مالش بدن به روغن‌هاى شيرين نيم‌گرم نمايند . و گويند كه چقندر و زردك و سيب ولايت و كسير و پخته و خام مفيد بود . و اگر شلجم يا چغندر يا زردك شب تراشيده و بسوزن زده نبات سوده پاشيده در شبنم بدارند و صبح بسوزن زر گرفته بخورند و آب را كه در پياله ماند با شربت مناسب بنوشند پخته و خام عجيب الاثر است و غذا قليه حلوان شلجمى و چغندرى بنان و شورباى بچهء مرغ با خشكه و پلاؤ با جغرات گاو مع بالائى دهند و به آسايش و تنعم و خواب معتدل و حمام به آب نيم‌گرم ميل نمايند و هر چه مضر بود چون صوم و جماع و جوع و بيدارى ترك آن واجب شمارند و از تخمه حذر كنند و اين دوام سمن بدن است و بگيرند ميدهء گندم و آرد برنج و آرد نخود هركدام سه اوقيه تخم خرفه يك اوقيه تودرى سرخ تودرى سفيد هركدام دو درم مغز بادام مغز پسته مغز فندق هركدام يك اوقيه باريك سائيده با روغن گاو و عسل و يا نبات به دستور حلوا مرتب سازند و هر روز يك اوقيه تناول نمايند . و اگر از آمله مربى هليله مربى هر يك دو عدد گاو زبان گل سرخ هر يك دو درم صندل سوده فرنجمشك گل گاو زبان هر يك يك درم گلقند نسرين چهار توله كشمش يك مثقال قند سه چند معجون ساخته بخورند مقوى قلب است و مرواريد ورق طلا ورق نقره مساوى سوده با گلاب و عرق گاو زبان و قند خوردن نيز براى تقويت قلب نافع . و ايضا براى ضعف قلب و تصفيه‌ى خون خميره‌ى صندل شربت انار و غيره و سفوف گاو زبان كشنيز خشك صندل سفيد بهمن سفيدگل و سرخ گل نيلوفر آمله‌ى منقى هر يك نيم توله كوفته بيخته شكر سفيد و چند آميخته بخورند و خميره‌ى ياقوت علوى خان همراه عرق گاو زبان عنبرى مجرب است .

ذكر بعض ادويه مركبه كه در تقويت قلب معمول است :

جوارش مقوى قلب و نافع خفقان و مانع صعود ابخره‌ى رديه

[ صفت آن ]

مرباى هليله پنج عدد مرباى آمله چهار عدد دانه سهيل سه ماشه كشنيز مقشر يك توله بيدمشك به قدر حاجت نبات سفيد دو وزن ادويه سربيات را در آب شب تر نمايند بعد از آن شسته خسته‌ى آن بيرون كرده در بيدمشك سائيده و ادويه‌ى ديگر كوفته بيخته به قوام نبات بياميزند . و اگر صندل سفيد به گلاب سوده و زهر مهره سوده و طباشير و ورق نقره به قدر مناسب افزايند قوى تر گردد . و اگر مزاج بسيار حار نباشد به قدر يك دو ماشه مصطكى و درونج اضافه نمايند

جوارش صندلين مقوى دل و دماغ و مماس بس اسهال صفراوى و دافع خفقان

[ صفت آن ]

مرواريد ناسفته مرجان هر يك دو درم صندلى سفيد به گلاب سوده خشك كرده و ده درم صندل سرخ به دستور سوده پنج درم طباشير سفيد تخم خرقه مقشر بريان كشنيز خشك بريان پوست بيرون پسته هر يك دو درم مصطكى زعفران هر يك يك درم مشكى تبتى نيم درم آب تراشه‌ى ترنج پنجاه درم گلاب سى درم قند سفيد يك من قند را در گلاب به قوام آورده در آخر قوام آب ترنج داخل ساخته به قوام آرند و ادويه سرشته معجون سازند خوراك از سه درم تا پنج درم

جواهر مهره كه براى تقويت اعضاى رئيسه و افزايش روح و حرارت غريزى از ياقوتيها در عمل قوى است

[ صفت آن ]

فاذر هر شش درم مرواريد ناسفته بسد لاجورد ياقوت سرخ ياقوت كبود ياقوت زرد يشب سفيد زمرد سبز عقيق ورق نقره مصطكى هر يك دو درم ورق طلا جدوار بسفنجى نارجيل دريائى عنبر اشهب مشك خالص موميائى اصيل هر يك يك درم همه را باريك سوده باز در گلاب سحق كرده به قدر كنار حسب بندند و با سنگ غورى خوب مهرا نمايند و ورق طلا بر آن چسبانند خوراك از دو سرخ تا يك دانگ و در نسخه‌ى ديگر ديگر كهربا و مرجان و لعل و فيروزه نيز داخل است

حب جدوار كه براى تقويت قلب و دماغ و ارواح قائم مقام جواهر مهره است

[ صفت آن ]

جدوار ورق طلا هر يك شش ماشه مشبك خالص عنبر اشهب زعفران ورق نقره هر يك