و بعد حصول نضج تنقيه و ديگر تدابير كنند كه در ربو بلغمى نوشته شد مع تقويت قلب .
و معجون علوى خان و جوارش جالينوس با عرق ماه فرفين دهند و در بخارى دخانى اول فصد باسليق كنند و به فاصلهى سه چهار روز صافن و نيمچنين اسيلم كشايند و تدبير خفيف از ماليخولياى مراتى اينجا به عمل آرند .
و ايضا در خفقان بخارى خميره صندل شير كشنيز خشك عرقيات شربت نيلوفر دهند .
و اگر از بخارات سودا باشد آنچه در علاج خفقان بارد در قول صاحب كامل گذشت به عمل آرند و هر چه در علاج ضيق النفس ور بود فانى مسطور شد به كار برند و ماء الشعير بشكر چند روز بنوشند و پرهيز لازم شمارند و به مطبوخ افتيمون يا حب او يا افتيمون به شير تازه و شكر تنقيه نمايند بعد از آن تعديل قلب بمفرحات ياقوتى و غير آن از تدبير است كه در اينجا مذكور است بايد كرد .
و به قول ابو الحسن اگر خفقان از بخارات سوداوى حادث شود تنقيهى بدن به مطبوخ افتيمون نمايند و اين مفرح بارد به جلاب بدهند گاو زبان يك درم بسد مرواريد كهربا كشنيز خشك هر واحد دو درم تخم خرفه سه درم پوست ترنج ابريشم سفيد هر واحد يك درم ورق طلا ورق نقره كافور هر واحد يك دانگ گوفته بيخته به جلاب معجون سازند و استعمال نمايند .
و ايضا در خفقان بخارى دواء المسك خورده بالايش زرنباد و دو ماشه گاو زبان ابريشم خام هر يك چهار ماشه جوشانيده نبات داخل كرده بالنگو پاشيده دهند .
و اگر از كثرت بخارات مثل تپ محسوس شود خيارين كوفته شش ماشه افزايند و به جاى بالنگو خاكشى كنند .
و ايضا از نباد يك ماشه سوده باطرفيل صنعير يك توله سرشته بالايش شيرهى خيارين شش ماشه عرق عنب الثعلب و توله شربت بزورى دو توله تودرى سفيد چهار ماشه دهند .
و اگر دست و پا سرد شوند معطكى زرنباد نيم نيم ماشه سوده بهليلهى مربى رشته همراه شير خيارين شش ماشه عرق شاهتره دو توله شربت نيلوفر داخل كرده تودرى سفيد پاشيده بدهند .
و اگر بنا بر تبخير زائد دردسر ماند و از مصطكى قبض شود درونج عقربى يك ماشه سوده و باطرفيل صغير يك توله سرشته شربت بزورى دو توله عرق شاهتره عرق كيوزا هر يك پنج توله خاكشى شش ماشه پاشيده دهند كه در هفت روز بخارات زائل مىشود معده اگر اندكى خفقان باقى ماند مصطكى يك ماشه شود و بدواء المسك بارد هفت ماشه سرشته بخورند بالايش شير خيارين شش ماشه عرق عنب الثعلب ده توله شربت بزورى دو توله تودرى سفيد چهار ماشه پاشيده بنوشند .
و اگر بعد خوردن گوشت آهو مثل آن شكايت خفقان و فسيق النفس باشد خمير صندل با شير كشنيز خشك شير گاو زبان شير تخم خرفه در عرق عنب الثعلب و گلاب برآورده شربت انار تخم ريحان داخل كرده دهند بعد چند روز سفوف گاو زبان گل سرخ صندل سفيد آمله كشنيز خشك كوفته بيخته نبات هم وزن آميخته همراه شير خرفه در عرق كيوزه عرق مكوه برآورده شربت انار تخم فرنجمشك داخل كرده بدهند و دواء المسك گاه گاه در دهن دورند .
و اگر بعد چند روز باز شكايت آن و ضيق كند بهدانه سه ماشه گاو زبان پنج ماشه نبات يك توله به عرق گاو زبان جوش داده بطور قهوه دهند بعده همراه آملهى مربى بعد از آن خطمى خبازى هر يك پنج ماشه پرسياوشان هفت ماشه اضافه كنند و بهدانه موقوف سازند .
و اگر سرفه زياده شود اصل السوس نيز زياده نمايند .
و ايضا در خفقان با ضيق النفس گاو زبان گل نيلوفر هر يك چهار ماشه جوشاينده شيرهى مغز تخم هندوانه شش ماشه شربت انار داخل كرده بدهند و يا عناب گل نيلوفر در عرق صندل عرق عنب الثعلب عرق گاو زبان جوشاينده شير كاهو شربت نيلوفر داخل كرده بنوشند .
علاج خفقان سدى
رگ باسليق چپ زنند و جهت تفقيح سده تخم كشوث تخم بادرنجبويه شاهتره باديان هر يك دو درم بادرنجبويه گل سرخ افتيمون هر يك نه ماشه بسفايج درونج عقربى هر يك چهار ماشه تخم قرطم يك توله مويز منقى سه توله گل گاو زبان پنج ماشه جوشانيده گلقند چار توله داخل كرده دوازده پانزده روز داده جهت اسهال گل سرخ يك نيم توله اسناد و توله ريوند خطائى نه ماشه شيرخشت و چهار توله ترنجبين سه توله خيارشنبر هفت توله گلاب يك شيشه شربت الهى علوى خان شربت درد مكرر اهليجيى هر يك سه توله روغن بادام هفت ماشه اضافه نموده بنوشند و عوض آب عرق گاو زبان و گلاب برابر دهند وقت دو چهر نخوداب و وقت شام شورباى مرغ بنان رده و صبح بتريد از خميرهى گاو زبان عنبرى علوى خان نه ماشه شير تخم خربزه و قرطم و خيارين هر يك هفت ماشه لعاب گاو زبان پنج ماشه شربت بزورى معتدل شربت سيب هر يك دو توله تخم بالنگو تخم بادرنجبويه هر يك سه ماشه دهند و غذا به دستور و همين نمط تا تنقيه كامل به عمل آرند پس جهت تعديل خمير مذكور همراه عرق زردك به كار برند و اما در سده درمى به تدبير آن درم پردازند و بعد زوال ورم