تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
حاجت دو سه ماشه بخورند .

شربت مسهل به جهت كسى كه از خوردن مسهل كاره بود اخراج مواد سوداى و بلغمى مىنمايد و در خفقان بارده ماليخوليا و صرع و غيره امراض دماغى تجربه رسيده

[ صفت آن ]

باديان پرسياوشان گاو زبان بادرنجبويه انيسون هر يك يك توله گل سرخ بيخ كاسنى هر يك نيم توله گل بنفشه عنب الثعلب تربد سفيد هر يك دو توله عود صليب غاريقون نرم سفيد هر يك نيم توله سناى مكى سه توله مويز منقى درم كشمش چهار توله اسطوخودوس بسفائج فستقى هليله كابلى تخم كرفس تخم كشوث هليله سياه هر يك يك و نيم تولد ادويه را آنچه كوفتنى باشد نيم كوفته شب در آب كه چهار انگشت بالاى ادويه باشد تر نمايند و صبح جوش داده صاف نموده با ترنجبين و نبات و گلقند هر يك پاو آثار به قوام آورند شربت از چهار درم تا نيم پاو بعد از نصج مواد استعمال نمايند با عرق مناسب آميخته نيم‌گرم نموده .

شربت ابريشم كه جهت خفقان و توحش سوداوى منفعت عظيم دارد و در تقويت قلب و دماغ بى عديل است

[ صفت آن ]

ابريشم زرد و خام ده توله يك شبانه روز در سه آثار آب آهن تاب خيسانيده بجوشانند تا يك سير بماند صاف كنند و گاو زبان بادرنجبويه هر يك مثقال علحداه در قدرى آب جوشانيده صاف نموده به آن نم نمايند و نبات سفيد هفتاد و مثقال عسل خالص سى مثقال داخل كرده به قوام آرند و تير زنند تا سفيد شود بعد از آن گلاب ربع شيشه خرد ابريشم مقرض سه مثقال گاو زبان دو مثقال تخم فرنجمشك يك مثقال مرواريد كهرب شيب صندل سفيد عود مصطكى مشك عنبر اشهب از هر يك نيم مثقال داخل كنند و گاهى از اين خميره مرتب مىسازند .

عرق گزر كه در امراض بار و قلب مستعمل است

[ صفت آن ]

زردك از پوست و استخوان پاك كرده ده آثار به نهمين صندل سفيد گاو زبان گل گاو زبان خولنجان شقاقل قاقلين هر يك پنج توله نعناع سيزده توله عنبر اشعب سه ماشه به دستور عرق كشند شربتى يك فنجان و در نسخه‌ى ديگر كه به ماليخولياى مراقى هم نافع وزن برگ پودينه‌ى سبزده توله عرق صندل پنج آثار و برگ ريحان و برگ ترنج سبز هر يك ده توله و بيدمشك دو آثار زياده است شربت از پنج تا ده توله .

عرق تنبول به منافع مذكور

[ صفت آن ]

برگ تتبول پخته يكصد عدد گل سرخ قرنفل گاو زبان هر يك پاو آثار گل گاو زبان ابريشم خام هر يك دو نيم دام صندل سفيد چهار توله مشك دو ماشه گلاب يك شيشه آب به قدر حاجت به دستور عرق كشند شربتى نه توله .

عرق صندل مركب براى امراض بار و در طب قلب معمول

[ صفت آن ]

صندل سفيد چهار توله ابريشم خام دو توله گل گاو زبان هفت توله قرفه بادرنجبويه فرنجمشك پوست ترنج بهمن سفيد هر يك سه توله گلاب چهار شيشه عرق بيدمشك يك شيشه عرق بادرنجبويه عرق گاو زبان هر يك دو شيشه يك شبانه روز خيسانيده مشك سه ماشه عنبر شش ماشه در پنجه بسته عرق كشند شربتى از يك فنجان تا دو فنجان با دوار المسلك حار و غير آن .

عرق دارچينى مركب به منافع مذكور

[ صفت آن ]

دارچينى هفت توله بهمنين تو در زيمن زرنب رزبنا و اندرجو شيرين خولنجان برگ فرنجمشك هر يك سه توله گل گاو زبان ساذج هندى اشنه قاقلين قرفه جوزبوا بسباسه سنبل الطيب هر يك دو توله گاو زبان بادروج قرنفل عود هندى پوست ترنج نانخواه بوزيدان ، هر يك يك توله در عرق صندل ساده و عنب الثعلب و بادررنجبويه و گلاب هر يك دو آثار عرق كشند شربتى يك فنجان .

عرق گاو زبان عنبرى نافع خفقان بارد و مقوى قلب

[ صفت آن ]

گاو زبان نيم رطل گل سرخ بسفايج اسطوخودوس هر يك ده درم صندل سفيد چهارم حصه گل گاو زبان گلاب بيدمشك هر يك يك رطل مشك عنبر هر يك نيم درم شربتى دوازده درم مجرب است .

عرق بهار دافع خفقان و غشى و ضعف و نزله

[ صفت آن ]

گل ترشاده پنج آثار گلاب يك آثار باديان مويز منقى كشمش هر يك پون پا و عود زرنب بهمنين شقاقل هر يك يك توله عنبر اسهب نيم درم در پانزده آثار آب تر كنند و پنج آثار عرق كشند و گاهى اضافه نموده مىشود برگ پان صد عدد هيل دارچينى قرنفل هر يك يك دام و همراه ياقوتى ميخورانند .

عرق شير نافع بيخوابى و خفقان سوداوى هر طب بدن

[ صفت آن ]

آب زردك آب نيشكر آب هندوانه هر يك سه آثار شيره‌ى تخم كاسنى شيره‌ى تخم خيارين شيره مغز تخم كدو شيره‌ى تخم كاهو هر يك نيم پاو شيره‌ى مغز بادام پاو آثار گل نسرين خير بوانيكوفته گل گاو زبان هر يك پنج توله شيره‌ى تخم خشخاش سفيد چهار توله به شيرين پارچه پارچه كرده نيم پاو گلاب عرق كيورا عرق نيلوفر عرق گاو زبان هر يك يك مينا شير ماده گاوده آثار به دستور عرق كشند .

نوع ديگر نافع خفقان سوداوى و ماليخوليا و مقوى قلب دور ازاله يبوست بيديل است و مفيد

[ صفت آن ]

جرب و قوبا خصوص بعد تنقيه شير ماده گاو دو آزده آثار عرق گاو زبان چهار آثار عرق نيلوفر گلاب هر يك سه آثار عرق بيدمشك نبات سفيد تخم كاسنى هر يك دو نيم آثار در ديگ انداخته به دستور عرق كشند چهارده آثار . و اگر مناسب دانند براده‌ى صندل پاو سير نيز داخل نمايند قهوه جهت خفقان بارد قرنفل هفت عدد و در گلاب و عرق گاو زبان هر يك نيم پاو بجوشانند چون نصف براند صاف كرده به شربت انار شيرين