ماشه و يا مصطكى سوده به جاى درونج كنند و همراه عرق زردك نيم پاو عرق خار خسك عرق عنب الثعلب هر يك پنجتوله دهند و يا گاو زبان شش ماشه گل نيلوفر چهار ماشه مويز منقى دو دانه در عرق عنب الثعلب جوشانيده شيرهى مغز تخم هندوانه تودرى سفيد پاشيده و يا ابريشم دو ماشه تخم كاسنى شش ماشه گاو زبان چهار ماشه جوشانيده نبات توله بالنگو چهار ماشه .
و اگر با نزله و بواسير باشد مصطكى يك ماشه سوده بهليلهى مربى يك عدد سرشته گل خطمى سه ماشه مويز منقى هفت دانه در عرق عنب الثعلب عرق كيوره هر يك پنج توله جوشانيده شيرهى تخم كاهو شيره خشخاش هر يك چهار ماشه شربت بزورى دو توله تخم فرنجمشك چهار ماشه پاشيده .
و اگر در خفقان فصد نكنند و مسهل و ماء الجبن شروع نمايند و دور آن تيرگى چهره و سوداديت بهم رسد فصد كرده آملهى مربى ورق نقره شيرهى كشنيز خشك عرق شاهتره شربت انار دهنده بعده مسهل سحب لاجورد بدهند چه مسهل فى فصد احتراق آرد .
و ايضا در خفقان بعد ماء الجبن براى طپش قلب دواء المسك معتدل هفت ماشه خورده شربت انار شيرين دو توله در عرق كيوره پنج توله گلاب چهار توله حل كرده اسپغول پاشيده دهند و در خفقان و ضعف و غشى بارد دائمى كه در سرما عرق شود از بخارات غذائى يا مادهى سوداوى و عمر جوان صفراوى فراج باشد گاه آمله كشنيز خشك خيسانيده نبات و گاهى همراه جوارش آماشش ماشه در گرما دهند و در سرما كه اكثرا افتد و عرق سرد و غشى و ضعف طارى شود طبخ مصطكى دارچينى ، هر يك دو سرخ ابريشم مقرض اصل السوس هر يك چهار سرخ به دانه يك ماشه جوشاينده نبات يك توله دهند كه نفع معده زائل شده قوت حاصل شود و گاهى عرق باديان گرم كرده نفع ميدهد و گاهى دارچينى دو ماشه گل گاو زبان توله نبات توله جوشانيده .
و اگر نبض سريع متواتر دقيق صلب باشد عرق شير و ماء الخيار و ماء القرع تجويز نمايند و از استفراغ مانع شوند .
و اگر احياناً از دوائى عرق عرق شود و دل گويا سرد گردد دوار المسك به ورق نقره لعاب بهدانه شيرهى خرفه عرقيات شربت نيلوفر خاكشى دهند و مرباى سيب و مرباى به استعمال نمايند و در طپش قلب و عطش مفرط و بيخوابى در سن شيحوخت برگ جنگ و خشخاش به آب سوده مالش بريايها براى خواب آوردن نمايند پس اگر طبع نرم باشد دواء المسك هفت ماشه لعاب بهدانه سه ماشه عرق عنب الثعلب عرق كيوره عرق گاو زبان شربت انار شيرين تخم ريحان پاشيده سه چهار روز بدهند بعد از آن طبخ گاو زبان چهار ماشه گل گاو زبان سه ماشه دارچينى دو ماشه در عرق گاو زبان عرق كيور جوشانيده شربت نيلوفر دو توله تودرى سفيد چهار ماشه دهند .
و ايضا در خفقان سوداوى تجويز مسهل نمايند و براى رفع اضطراب دواء المسك شش ماشه خورده اسطوخودوس چهار ماشه گاو زبان شش ماشه جوشانيده شيرهء خرفه شيرهى خيارين هر يك شش ماشه نبات توله بالنگو پنج ماشه پاشيده بنوشند و در سوداى بلغمى گاو زبان بادرسجبويه گل سرخ اصل السوسن جوشانيده نبات داخل كرده دهند و به جهت رطوبت و سودا گاو زبان چهار ماشه قرنفل دو ماشه در گلاب جوش داده يك دام صبح و يك دام شام بنوشند و بعد دو ساعت قدرى شير تازه بياشامند و يا خميره ابريشم چهار ماشه همراه عرق گاو زبان عرق عنب الثعلب هر يك چهار توله شربت بنفشه دو توله خاكشى چهار ماشه بدهند و يا گاو زبان چهار ماشه گل گاو زبان سه ماشه دارچينى دو ماشه در عرق گاو زبان عرق كيوره جوش داده شربت نيلوفر داخل كرده تودرى سفيد چهار ماشه پاشيده و اين طبيخ دافع قبض و كاسر رياح بواسير و نافع توحش و خفقان سوداوى و رادع ابخره بنفشه يك توله گاو زبان بادرنجبويه دارچينى اصل السوسن بلوطين هر يك شش ماشه پهناى يكى يك و نيم توله تربد سفيد يك توله شكر سفيد دو توله و گاهى ترنجبين دو توله شيرخشت دو توله به جهت تليين معمول است .
ذكر ادويهء مفرده :
اگر ساوج هندى سائيده و ده درم در شكر سفيد پاو آثار قوام نموده آميزند و جوارش سازند و تا چهار درم بخورند خفقان بار در انافع است .
و اگر برگ ليمون شيرين سه عدد قرنفل كلهدار دو عدد و در اندك آب شيره برآورده قند سفيد يك توله افزوده بنوشند براى اختلاج قلب در فراج بار و نفع دارد و همچنين گل چينه تر و تازه چهار عدد گرفته ورق گل آن به دوام شهد آلوده بخورند و خوردن برگ تنبول نيز مفيد خفقان بار دست .
و سويدى گويد كه خوردن بقلهى ترنجان بريان به روغن بادام و يا نوشيدن عرق او به شكر يا بشربت سيب و يا خوردن تخم او كوفته نافع خفقان بارد است و مشك شماً و شرباً مجرب خود نوشته و كذا شرب دو درم مرواريد در خفقان سوداوى مجرب صحيح گفته و سنبل هندى داشته و زكر يا و كندر و سندروس و طاليسفر و عود البخور و كباش قرنفل و كبابه و بهمن و زرنباد و هر واحد شرباً و اظفار الطيب شرباً و بخوراً نافع خفقان بار دست و فرنجمشك و درهيخ و سنبل رومى و مرا خورد نخالهى طلا و مسكنه گاو و هليلهى كابلى مرجان و تخم مره و گاو زبان سوده يك مثقال و گل او يك درم و پوست بيخ او نيم درم خصوصاً مخلوط به گل ارمنى و نيل هندى دو درم بده درم گلقند و زمج و آب خلاف به شكوفه مفيد خفقان سوداويست .
ذكر ادويهء مركبه نافع خفقان بارد :
جوارش آمله لولوى كه حكيم علوى خان جهت نادر شاه ساخته بودند و انفع است از براى ماليخولياى مراقى و خفقان سوداوى و صداع سوداوى
[ صفت آن ]
شير آمله چهارده مثقال زرشك منقى هشت مثقال صندل سفيد طباشير گل گاو زبان سماق