بدهند .
و ايضا براى خفقان با كثرت نزله در كبر سن قبض طبع گل خطمى سه ماشه گل نيلوفر سه ماشه به عرق شاهتره ده توله خيسانيده ماليده صاف كرده شيرهى باديان چهار ماشه شيرهى خيارين شش ماشه نبات يك و نيم توله اسپغول شش ماشه پاشيده نافع مىشود و مخفى نماند كه در بعضى امزجه كه حرارت قلب زائد بود با وجود كبر سن تبريد مناسب و بنا بر ضعف هاضمه و رطوبت معده و دماغ از حرارت قلب كه موجب توليد رياح مىشود اطريفل كشنيزى و شيرهى خشخاش گاهى افزوده مىشود .
و اگر صندل سفيد نيم توله آبله كشنيز هر واحد پنج ماشه در نيم پاو آب تر نمايند و صبح آب صاف او گرفته دو دام شكر آميخته بنوشند نافع خفقان گرم است و گلقند بار سنگها كه از گل آن قمع سرخ او دور كرده سفيدى گل او با دو چند شكر سفيد ماليده در ظرف آبگينه كرده چهل شب در ماهتاب دارند و هر روز يك توله صبح بخورند نيز براى تقويت قلب و خفقان حار بىنظيرست و خميرهى عباسى كه از گل عباسى سرخ رنگ يك آثار عرق كشيده گلاب آميخته با شكر قوام نمايند و در آخر قدرى زهر مهره و طباشير سائيده آميخته خميره سازند نيز نافع خفقان حار است .
ذكر ادويهء مفرده نافع خفقان حار :
نقوع آبله تنها يا با كشنيز خشك يا با لعاب گاو زبان و نبات و بالنگو خفقان حار را نافع است .
و اگر كشنيز خشك شش ماشه در عرق بيدمشك و گلاب شب تر كنند و صبح ماليده شربت انار دو توله تخم بالنگو چهار ماشه داخل كرده بنوشند همان نفع دارد و يا سيب را از پوست پاك كرده قطع نموده اول شب در عرق بيدمشك تر كرده در سايه گذارند و نصف شب برخاسته بخورند و عقب آن عرق بنوشند و دو عدد گل گرسل سرخ يا نبات دو توله وقت صحب خوردن در ازالهى حرارت قلب مجرب است و يا پزد به از پوست پاك كرده تراشيده سه توله بالاى آن نبات سه توله پاشيده بيدمشك يك توله كيورما دو توله انداخته شب در شبنم بدارند و صبح از كاروسيم بخورند و آبش بنوشند .
و اگر تخم ريحان يك توله در آب تر كرده شب در هوا دارند و صبح مقدار دوام شكر سفيد آميخته از قاشق فرو برند براى خفقان حار معديل است .
و اگر سه عدد گل چاندنى با سه دانه فانيند پيچيده بخورند و دو هفته بر آن مداومت كنند ضعف قلب و خفقان گرم را سود دهد و حكيم علوى خان عشره كامله از مجربات خود نوشته و همچنين گل سدا گلاب و سيوتى چهار عدد و با طباشير دو ماشه نبات يك توله و همچنين گلقند اينها دافع حرارت قلب است .
و به قول محمد زكريا اگر كار بر صاحب خفقان حار دشوار شود بر استعمال افيون مداومت كند كه فائدهى عجيب دارد و تضميد كاسنى بآرد و چو نيز خفقان حار و ضعف دل را نافع و درد و رنج با قدرى كافور نافع خفقان حار است و از برگ كنكصى خرد هفت عدد در آب شيره كشيده به قند شيرين كرده نوشيدن نافع خفقان حار است و از اسپغول يك توله لعاب گرفته با قدرى شكر بنوشند كه همان نفع دارد و افشرهء تمر هندى با شكر سفيد نوشيدن نافع خفقان گرم ملين طبع است و از خس كه ازو خسخانه ميسازد عرق كشيده نوشيدن دافع خفقان گرم است و قابض و مجرب .
و اگر در آن عرق شكر داخل كرده به قوام خميره آرند و در آخر قدرى عطر خس آميزند خميرهى خس گردو و مفيد خفقان و دافع حرارت تپ باشد در تذكرهى سويديه است كه كاسنى بستانى و طباشير و كشنيز و شادنج هر واحد شرباء صندل مقاصرى شرباً و ضماداً نافع خفقان حار است و شرب حماض اترج به شكر صاف يا تمر هندى يا انار ترش يا ريباس يا اكليل الجبل مفيد خفقان صفراوى است .
ذكر ادويهء مركبه نافع خفقان حار :
اطريفل كشنيز كه در دفع خفقان حار و منع بخار معده و مراق و تقويت دماغ و معده دل انفع است
[ صفت آن ]
پوست هليلهى زرد پوست هليلهى كابلى هليله سياه پوست هليله آمله گل سرخ تخم خشخاش گل گاو زبان هر يك دو توله كشنيز خشك مقشر برابر همه كوفته پخته قند سفيد و چند ترنجبين يك چند ادويه به قوام آورده مشك يك و نيم ماشه زعفران دو ماشه به گلاب سوده اضافه كنند و با عرق گاو زبان هر صبح بخورند .
نوع ديگر مسمى باطريفل كشنيزى مزعفر كه نجفقان حار و صماوع و دوار و سوزش دماغ نافع بود
[ صفت آن ]
بگيرند هليلجات ثلثه و آمله و پوست بليله هر يك دو درم و كشنيز پنج درم و روغن بادام و گل گاو زبان هر يك دو درم مشك يك ماشه كافور سه ماشه زعفران دو ماشه گلاب به قدر مناسب شهد خالص دو چند نبات سفيد يك چيز ادويه به دستور مرتب سازند جوارش شاهى كه در خفقان حار و ماليخولياى مراقى همواره معمول است و مقوى قلب و معده و مفرح زرشك بيدانه بست و پنج مثقال آبله مربى هليلهى مربى هر دو خته دور كرده گلاب عرق بيدمشك هر يك هفتاد مثقال همه را در عرقيات مذكوره بپزند تا مهرا شود صاف نموده شربت انار شيرين و ترش نبات سفيد هر يك بيست و پنج مثقال سكنجبين سى مثقال شربت نارنج شربت ليمون شربت آلو هر يك چهل و پنج مثقال داخل كرده به قوام آرند پس تمنبراشهب دو نيمدانه ابريشم مقرض ورق طلا ورق نقره