چهار توله و گاهى طباشير يك ماشه سوده ممزوج نموده همراه شيرهى كاهو شيرهى خرفه لعاب اسپغول عرق عنب الثعلب عرق كاسنى شربت انار .
و اگر درد دل و دماغ هر دو آفت باشد و بگويد كه گويا بادكش در دماغ مىرانند خميرهى صندل ترش يا مفرح شيخ الرئيس خورده بالايش شيرهى خرفه عرق كيورا گلاب عرق كاسنى شربت بزورى شربت انار صبح بخورانند . براى آخر روز شربت زرشك شربت صندل در عرق بيد ساده عرق شاهتره حل كرده بياشامند .
و اگر از خوردن گوشت آهو خفقان عارض گرديد خميرهى صندل همراه شيرهى كشنيز خشك شيرهى گاو زبان شيرهى خرفه عرق مكوه گلاب شربت انار تخم ريحان دهند و بعد چند روز سيفوف گاو زبان گل سرخ صندل سفيد آمله منقى كشنيز خشك كوفته بخته نبات هموزن آميخته همراه شيرهى خرفه در عرق كيورا عرق مكوه بر آورده شربت انار تخم فرنجمشك داخل كرده بخورند و براى تسكين سوزش دل و معده و جگر و براى غشى و تپ محرقه و دق را خميرهى صندل نه ماشه بطباشير يك ماشه كافور دو جو زعفران يك جو سوده آميخته بخورند بالايش آب تمر هندى شيرهى خيارين شيرهى خرفه گلاب عرق كيورا عرق كاسنى سكنجبين ساده اسپغول پاشيده بنوشند و يا به صورت نزله و زكام خميرهى مذكور سه ماشه به خميرهى خشخاش سه ماشه سرشته همراه لعاب بهدانه عرق بادرنجبويه عرق گاو زبان عرق بيدمشك شربت انار شيرين دهند .
دستور استعمال دواء المسك بارد يا همراه عرق شاهتره عرق گاو زبان هر يك پنج توله خميرهى صندل يك توله حل كرده بالنگو پنج ماشه پاشيده بدهند و يا به صورت عطش مفرط و بيخوابى همراه لعاب بهدانه عرقيات شربت انار و يا در غلبه گرمى دل و سستى بدن به ورق نقره بچيپ و همراه شيره كشنيز خشك عرق گاو زبان دوازده توله شربت انار تخم بالنگو پنج ماشه و يا در صورت ضعف هضم و ابخره حاره دمويه صفراويه بجوارش آمله پنج ماشه سرشته همراه شيرهى كشنيز خشك چهار ماشه شيرهى مغز تخم هندوانه شش ماشه شربت نيلوفر خاكشى و گاهى عوض مغز تخم هندوانه مغز تخم كدو و به جاى شربت نيلوفر شربت بنفشه مىكنند و يا در هزال و لاغرى بعد فصد باسليق همراه شيرهى خرفه عرقيات شربت انار و يا به صورت غشى بعد فصد همراه شربت نبات بالنگو پاشيده و يا در طپش قاب بعد فصد و ماء الجبن همراه شيرهى آلو بخارا ده دانه شيره تخم خرفه عرق شاهتره شربت انار شيرين .
طريق استعمال هليلهى مربى هليلهى مربى شسته به ورق نقره پيچيده با شيرهى خيارين شيره مغز تخم كدو هر يك شش ماشه عرق كيورا گلاب هر يك چهار توله شربت انار بالنگو پنج ماشه و يا با شيرهى كاسنى شيرهى خيارين گلاب نبات و يا در بخارات دم صفراوى كه بسر صعود كنند و ضعف معده كشنيز خشك دانه هيل يكيك ماشه سوده سرشته به ورق نقره پيچيده همراه لعاب اسپغول شش ماشه عرق كيورا و دو توله شربت انارين دو توله بالنگو پنج ماشه پاشيده و گاهى جوشانده يا تبريد صرف مىدهند مثلًا عناب گل نيلوفر به عرق صندق و عرق عنب الثعلب و عرق گاو زبان جوشاينده شيرهى كاهو شربت نيلوفر آميخته و يا گل سرخ گاو زبان هر يك چهار ماشه عناب يخدانه جوشانيده شيرهى كاهو شيرهى خيارين هر يك شش ماشه شربت انار دو توله و يا در صورت نزله دياقوذا همراه شربت زوفا شربت بنفشه يك توله عرق عنب الثعلب پنج توله عرق نيلوفر چهار توله عرق صندل دو توله بالنگو چهار ماشه پاشيده و در خفقان بعد ماء الجنبن براى تپش قلب آلو بخارا هفت دانه در عرقيات ماليده شربت بزورى داخل كرده دهند و يا در خفقان حار لعاب اسپغول شش ماشه شيرهى الو بخارا ده دانه شيرهى خيارين عرق شاهتره عرق گاو زبان نبات سفيد تودرى پنج ماشه پاشيده و در خفقان بعد خوردن كشته حار لعاب اسپغول شيرهى مغز تخم هندوانه عرق شاهتره سكنجبين و در خفقان از گرمى هوا و اسهال لعاب بهدانه سه ماشه شيرهى كشنيز خشك پنج ماشه عرق كاسنى عرق عنب الثعلب عرق گاو زبان شربت انار تخم بالنگو و به صورت سوزش بول و گرمى بدن شيرهى تخم كاسنى نه ماشه عرق شاهتره شش توله عرق گاو زبان پنج توله شربت بزورى به جاى كشنيز و عرقيات ديگر و بالنگو نمايند و در نسخهى ديگر عرق گاو زبان عوض شيرهى كاسنى است و با شيرهى عناب شيرهى تخم خرفه عرق شاهتره گلاب خميرهى صندل حمل كرده دهند روز دوم كاهو به جاى خرفه و شربت نيلوفر به جاى خميرهى صندل نمايند و آب آلو بخارا ده دانه افزايند و به جهت آخر روز لعاب اسپغول نه ماشه گلاب چهار توله شربت انار دو توله و در خفقان به سبب بيدارى لعاب بهدانه عرق شاهتره عرق گاو زبان شربت بزورى بارد شربت انار و يا لعاب بهدانه گل شربت انار شربت بنفشه عرق عنب الثعلت عرق شاهتره بالنگو پاشيده و در خفقان و سوء فكر شيرهى كاسنى شيره خيارين گلاب نبات يا شربت انار و براى خفقان با نزله و زكام خميرهى گاو زبان خميرهى خشخاش هر يك شش ماشه ممزوج نموده همراه عرق عنب الثعلب عرق نيلوفر عرق گاو زبان هر يك سه توله شربت بزورى دو توله
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 286
مساهمون: محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
ص٢٨٦