اكل بادام نيز مفيد .
و به قول گيلانى در ناقهين تقويت گوش به مثل روغن مورد و روغن بيد و تكميد به آب مطبوخ و افسنتين پس تقطير روغن در گوش نافع .
صفت ماء اللحم كه در اين جا به كار آيد گوشت بز كاهى سه آثار مرغ جوان دو قطعه كنجشك نر خانگى پنجاه عدد كشنيز خشك ساذج هندى آمله پودينه پياز هر يك سه توله و سير و نمك اندر آنى به قدر حاجت به روغن گاو بريان كنند بعده دارچينى قرنفل الائچى كلان هر يك دو نيم توله در آخر اندازند كه خوب پخته گردد سرد ساخته از دهنيت صاف نموده يختى و پارچهاى گوشت بپارچه به آفته خشك ساخته بگيرند اسطوخودوس سه توله بادرنجبويه ده توله ابريشم خام بست و پنج توله زرنب اشنه سعد سنبل الطيب گاو زبان بهمنين هر يك پنج توله صندل سفيد هفت توله مشك و عنبر هر يك سه ماشه زعفران نه ماشه در نى بسته سه شيشه بكشند شربتى از پنج توله تا نه توله .
علاج طنين حسى
كه از ذكاى حس سمع باشد علاج اين نكنند مگر وقت افراط اشربهء مغلظه مبرده دهند و تقطير ادهان مبرده مرطبه مغلظه و اشياى مخدره نمايند و افيون يك طسوج در روغن بادام شيرين و شير زنان حل كرده قطور نمايند و يا روغن گل و سركه آميخته بجوشانند تا آنكه روغن بماند پس قدرى افيون حل كرده در گوش چكانند و چكانيدن خاكستر افيون بزر البنج هر يك سه ماشه در روغن گل و روغن راحت آميخته و يا روغن جوز ماثل تنها نيز مفيد و يا روغن بزر البنج با دو حصه روغن مورد و يا بادام كوهى چكانند و حافظ الصحه و بر شعشعاى انطاكى خورانند و غذا كله پايچه و هريسه و فالوده و برگ كاهو مناسب بود و هر چه در علاج امراض دماغى از ذكاى حس مذكور شد به كار برند .
علاج طنين يبسى
كه از كثرت يبس و خلا باشد اشربه و اغذيه مرطب و سريع الكيموس غير مبخر مثل اسفاناخيه و قرعيه و زيرباج و فالودجات به روغن بادام دهند و تقويت و ترطيب دماغ بعطريات مناسب مثل روغن گل نمايند و آب نيمگرم بر سر ريزند و شير بر سر دوشند و از محللات و استفراغات و تعب و حركات منع كنند و سكون و ارام اختيار نمايند و در غذا توسيع كنند و بتفاريق خورند و روغن گل و ديگر روغنهاى بارد رطب و شير زنان و يا روغن گل با سركه و يا روغن بنفشه و كدو در گوش بچكانند و گاه گاهى بنا بر تخذير روغن بنج نيز چكانند و ادمان حمام مرطب نمايند و هر چه در علاج امراض دماغى يبسى گذشت بهعمل .
علاج باقى اقسام طنين
آنچه در تپ افتد به علاج تپ مشغول شوند .
و اگر در تپ به سبب بحران افتد محتاج به علاج نبود و بزوال تپ زائل گردد و آنچه از تناول اشياى حار يا بخارانگيز حادث گردد قطع سبب كنند و تعديل اخلاط نمايند .
و به قول گيلانى علاج طنين حادث از حرارت ريختن ادهان بارده بر سر مثل روغن بنفشه بادام و كدو و تقطير روغن گل و سركه بر هم زده و شير زنان و ماء القرع و خيار و آب سرد تنهاست آنچه به سبب جوش ريم يا حركت كرم باشد علاج ورم و قرحهء گوش و كرم گوش به دستورى كه در مقام هر يك مسطور است بايد كرد و آنچه عقب سكر و بعد از خواب بالاى طعام و به سبب حدوث قى سخت و از وقوع ضربه و سقطه بر سر لاحق شود حسب سبب به علاج امراض دماغى خمارى و به علاج ضعف هضم و قى و علاج امراض دماغى ضربى و سقطى پرداخته و آنچه از اقطاع اسهال قبل از وقت او باشد اعادهء اسهال به مسهل خفيف نمايند .
و شيخ مىنويسد كه اگر سبب اين مرض مادهء مندفعه در حال سرسام يا خلط غليظ لزج باشد جميع اشياى مذكوره در به آب طرش به كار برند و ادويه مخصوص بطنين حادث عقب سرسام و حميات خاصهً قطور عصارهء افسنتين به روغن گل يا سركه و روغن سوسن است و به تدبير ناقهين پردازند .
قرحه و آكله و ناصور گوش
سبب قروح اكثر انفجار ورم يا بثره گوش مىباشد و خروج ريم بر آن دلالت كند و سبب آكله مادهء ردى حريف اكال لحم است و هر گاه قرحه كهنه شود ناصور گردد
علاج
اول تلطيف غذا و استعمال چيزى كه از آن خلط محمود پيدا گردد از بقول و لحوم و امالهء تدبير حسب واجب به سوى كيفيت معتدل كنند و از آنچه كيفيت تيز داشته باشد و از آن غذاى غير جيد حاصل شود پرهيزند .
و اگر مزاج مقتضى باشد ماء الشعير و مانند آن خورانند و بتخفيف رياضت پردازند .
و به قول رازى امالهء مادهء او به سوى بينى بعطوسات و به سوى دهان بغراغر و مضوغات و اسهال قوى سازند .
بالجمله اولًا براى تنقيه ريم فتيله پنبه كهنه به عسل آغشته در دهن گرم كرده و يا به شير و شهد آلوده در گوش نهند و يا آب برگ نيب يا روغن تخم آن به شهد آميخته در گوش اندازند و فتى كه بدان آلوده در گوش گذارند و بخور برگ نيب نيز منقى ريم گوش است و قطور زهرهء گاو و انزروت شهد نيز براى پاك كردن ريم نافع و يا باديان نيمكوفته يك ماشه عسل دو سه ماشه در قدرى آب جوش داده در گوش اندازند كه براى