سداب شحم حنظل مساوى كوفته بيخته در زهرهء گاو شياف ساخته وقت حاجت به روغن بادام تلخ سائيده در گوش چكانيدن هميشه معمول است و كذا قطور موميائى با روغن كل مجرب .
و تقطير آب مطبوخ افسنتين يا روغن بادام تلخ در بياض والد مرحوم براى كرى قديم مجرب نوشته و انكباب مرزنجوش مفيد و قطور آب سير و زهرهء گوسفند در قدرى روغن جوشانيده نيمگرم و نفوخ دو عدد فلفل سياه سوده بانبونه هر روز يك بار در گوش نافع و مغز بادام مغز تخم كدوى تلخ هر يك يك دام بچ نيم پاو ادرك پاو سير نيمكوفته در آب بجوشانند و صاف نموده روغن كنجد نيم سير داخل كرده بار بجوشانند تا آب جذب شود و روغن بماند چند قطره در گوش چكانند كه در كرى گوش معمول است و يا زهرهء گاو در روغن بادام حل كرده يك دو قطره بچكانند و تقطير روغن افسنتين و روغن مبارك و روغن ترب نيز مفيد و روغن اعظم كه مؤلف راقم است و در قرابادين مسطور شد و در اين باب اكسير الاثر است .
و اگر خربق سفيد يك درم جندبيدستر نيم درم نطرون دانگى كوفته بيخته بسركهء كهنه بچكانند نيز طرش بلغمى را نافع است .
و اگر بابونه اكليل مرزنجوش زوفاى خشك پوست خشخاش عنب الثعلب اسطوخودوس افسنتين بجوشانند و سر ظرف محكم بندند كه بخار بيرون نرود و چادر بر سر گرفته سر و گوش بر بخار آن دارند و در مرض كه از خلط غليظ بود يا سوداويت داشته باشد چوب چينى دو چند يك جزو داخل كنند براى طرش و وجع بارد و اكثر امراض گوش مجرب حكيم علوى خان است و يل به طبيخ حندقوقى و برگ شبت و مرزنجوش و نمام و برنجاسف و صعتر و بابونه بر پس گردن و بن گوش تكميد نمايند و سداب صعتر و افسنتين با سركه و زيت و آب بپزند و به انبوبه بخار آن در گوش رسانند و مصطكى در روغن كنجد جوشانيده چكانيدن نيز براى دفع اين مرض مجرب گفتهاند .
اقوال مهره :
[ سويدى ]
سويدى مىنويسد كه قطور پيه شفنين در روغن كنجد گداخته و يا حب بلسان به شراب كهنه و يا روغن قثاء الحمار و يا فرفيون يك درم در زيت ده درم خوب جوشانيده و يا زهرهء رخمه به زيت كهنه و يا آب شحم حنظل تازه و يا شياف مرارات و يا پيه دلفين در حنظل جوشانيده و يا خون گرگ به زيت آميخته و يا خنفسا به زيت پخته و يا بول بز يك جزو انزروت نيم جزو و يا زهرهء نر گاو در پوست انار جوشانيده و يا زهرهء خلد به روغن گل و يا آب صامريوما و يا برگ زيتون سائيده به روغن جوشانيده و يا كمون سائيده به روغن بادام تلخ كوفته و كذا بخار طبيخ بابونه و كذا نهادن فتيله خردل سوده در عسل سرشته بر آتش معقود در گوش و كذا ضماد كردن خردل سوده در عرق فرنجمشك آميخته بر سر و كذا فتيله بقطران آغشته در گوش نهادن و كذا فتيله خربق سياه سوده به عسل سرشته دو سه روز استعمال كردن و كذا بخور بزر كرنب يا حشيش آن و يا آب درياى شور جوشانيده و كذا بخور كبريت و كذا فتيله از پيه كركس ساخته شبانه روز در گوش داشتن و مكرر به عمل آوردن هر واحد نافع است و آنچه در علاج وجع بارد گوش گذشت و هر چه در قول شيخ بيايد نيز مفيد است .
[ ابو سهل ]
ابو سهل گويد كه هر گاه طرش از خلط غليظ چسپنده باشد حمام به آب شور استعمال كنند و در گوش جندبيدستر و روغن سداب و آب سداب و روغن شبت با عسل و زهره بز و بول او چكانند و هر گاه مزمن شود بايد كه بسيار روزها اين دوا به عمل آرند به ورق سوده در ماء العسل و سركه بجوشانند و در گوش چكانند بعده فتيله از خردل و انجير هر دو كوفته بسازند و در گوش نهند .
و ايضا آب شهدانج رطب بچكانند .
و اگر طرش عقب تپ با مرض حاد افتد بر بخار ادويه محلله در آفتابه پخته انبوبه بر دهن آن نهاده گوش را بر آن گذاشته انكباب نمايند بعده در گوش اين شياف چكانند شحم حنظل يك درم به ورق سه درم جندبيدستر زراوند مدحرج عصارهء افسنتين هر يك نيم درم فرفيون يك دانگ قسط ربع درم در زهرهء گاو سرشته شياف سازند و نزد حاجت يكى از آن در روغن بادام تلخ حل كرده در گوش بچكانند كه اين وجع بلغمى و ريحى و دوى و طنين ريحى و طرش حادث از خلط غليظ را بالغ النفع است .
و اگر فقدان سمع از قبيل سده به غير وجع باشد اقراص خربق استعمال نمايند نسخهء آن خربق سفيد دو مثقال نطرون شانزده مثقال زعفران سه مثقال سائيده به سركه سرشته قرص سازند و خشك كرده وقت حاجت به سركه يا زهره نر گاو و يا آب افسنتين حل كرده نيمگرم در گوش چكانند .
[ شيخ الرئيس ]
شيخ الرئيس مىفرمايد كه در طرش حادث از برودت و مادهء بارد قطور جميع روغنهاى گرم كه در آن جندبيدستر حل كرده باشند خصوص روغن بلسان و قسط و يا روغن بادام تلخ و عصارهء افسنتين و روغن بابونه مع زهره گاو و يا پيه گاو يا روغن كنجد كه در آن شحم حنظل يا بيخ آن جوشانيده باشند نافع است و قطور بول نر گاو كه در آن مر حل نموده باشند و عصارهء قثاء الحمار نيز نافع .
و اگر ماده بارد محتقن باشد اين همه بعد استفراغ ماده به استفراغات عام بدن و خاص دماغ و بعد استعمال نطولات معروفه و خصوصاً آنچه در مطبوخ دهمست و تخم آن افتد به كار برند و رياضت در اين شديد النفعست و همچنين صياح شديد شديد و اصوات بوقات و مانند آن در گوش و از جمله ادويه نافعه آن عصاره سداب بعسلست يا جندبيدستر در روغن شبت حل كرده خصوص كه با رياح غليظ باشد و بول بز و زهرهء آن خصوصاً با قنه و از ادويه مجربه درين آن است كه بگيرند جندبيدستر سه درم خربق يك درم نطرون يك نيم درم سائيده در آب سداب اقراص سازند و در ادويه و ادهان مناسبه حل نموده قطور نمايند بعد تنقيه و در نسخه ديگر خربق سه ربع درم و نطرون ثلث درم است و به دستور استعمال نمايند و يا بگيرند كندش و زعفران و جندبيدستر مساوى از هر يك يك جزو و بورهء و خربق و