شياف بسته به قول جالينوس مسكن وجع است و كذا شياف دارچينى و نطول حلبهء اكليل الملك مطبوخ و غسل عين مدام به آب بابونه و تعليق يك مگس زنده كه در پارچه متخلخل ببندند به نحوى كه زنده بماند و بر بازو يا گردن بياويزند و كذا تعليق چشم راست سرطان اگر رمد در چشم راست باشد و چشم چپ او اگر در چشم چپ باشد بر صاحب رمد و كذا تعليق پاى سرطان چشم نيز مسكن وجع است
ذكر ادويهء مانع رمد
اگر گل هندى يك عدد بلع كنند از اكثر امراض چشم خصوصاً از رمد تا يك سال در مان باشند و هر گاه چند حب از آن فرو برند سالها حسب عدد حبات مبلوعه ايمن شوند و بتجربه رسيده و از مجربات بعضى متأخيرينست كه اگر گلنار را از درخت او روز شنبه يا چهارشنبه قبل از طلوع آفتاب بدهن قطع كرده بلع نمايند بدون مس كردن آن به دست يك سال و بقولى هفت سال از درد چشم و رمد امان يابند .
و از جالينوس منقولست كه اگر گلنار را كه به قدر حب الآس باشد هفت عدد نهار بلع كنند تا سه سال از رمد در امان باشند و كذا تعليق و به آب در خرقه بسته بر بازو .
و سويدى نوشته كه اگر بيخ عصى الراعى در نقصان ماه قلعه كند و انسان آن را با خود دارد در آن سال او را رمد عارض نشود و مجرب من است .
و رازى گويد هر كه يك حب مثنان بلع نمايد در آن سال از رمد در امان باشد
علاج رمد حار دموى و صفراوى و حمرت عين
از لعاب بهدانه شيرهء عناب شيرهء مغز تخم تربوز شربت نيلوفر تبريد دهند و صندل گل ارمنى رسوت عنب الثعلب اقاقيا مساوى در آب كشنيز سبز ساييده گرداگرد چشم ضماد كنند و پارچهء نيلگون مدام بالاى چشم دارند و طلاى گهرهء معمول و حب رمد و در آخر بحب سرخ نيز معمول است و شياف ابيض در شير دختر يا شير بز يا سفيدى بيضه حل كرده و يا قطور مسكن در چشم چكانند و گاهى در رمد حار شب اطريفل كشنيزى ميخورانند و صباح لعاب بهدانه شيرهء عناب شيرهء كشنيز خشك شربت بنفشه مىنوشانند و شياف ماميثا به آب كشنيز تازه سوده اندرون چشم ميكشند و ضماد و قطور حضض مسحوق به شير دختر نيز در ابتداى رمد حار نافع است .
و اگر درد شديد بود افيون اندكى هم ضم نمايند و كذلك طلا و قطور آب كشنيز سبز با شير خر يا شير زنان مسكن هر ضربان شديد خصوصاً در رمد حار است به قول جالينوس و بعضى لعاب بهدانه نيز مىافزايند .
و اگر برگ كشنيز تر مقدار وافر بگيرند و بدون كوفتن همچنين بر چشم نهاده برفادهء غير محكم به بندند و روزى دو سه بار تجديد كنند در اوائل رمد نفع بسيار مىكند و انزروت به سفيدى بيضه يا شير دختر با شير بز سوده بر چشم طلا كردن رمد گرم را نفع عجيب نمايد و ضماد بنفشه و تسكين لهيب چشم مىكند و برمد حار نفع مىرساند .
و اگر مسكه را در گلاب سه بار بگذارند و بر خرقه ضماد كرده بر چشم وارم نهند در عين شدت درد نفع عجيب كند و پنير تازهء تر و گوشت تازه و زردهء بيضه هر يك از اين به روغن گل سرشته نافع رمد و مسكن در دست و ضماد آرد جو با سفيدى بيضه بر پيشانى منع سيلان مواد به چشم كند و همچنين ضماد برگ انگور با سويق شعير و ضماد برگ كشنيز و ضماد برگ گلسرخ تازه هر واحد مانع نزول مواد بچشمست و ضماد برگ كاسنى و كذا خارخسك تر فقط يا بارد جو مجرب و مسكن عجيبست و ارگ از اين تدبير فائده نشود فصد سر رو از جانب چشم مريض يا چشم شديد الالم گيرند .
و اگر ممكن نبود حجامت ساقين نمايند پس زلو در بناگوش و نقرهء گردن هفت هفت عدد بچسبانند و روز دوم نيز چنين كنند .
و اگر احتياج تنقيه شود نضج ماده از منضج صفرا نموده از مسهل صفرا تنقيه كنند و حب هليله خورند و در صورتى كه ماده مركب باشد و يا مزاج مريض گرم نباشد در مسهل سناى مكى يك توله و تربد هفت ماشه داخل كنند و عوض حب مذكور تنقيه از حب ايارج هم مضايقه ندارد و استعمال حب ذهب و حب بنفشه نيز نافع بود .
و ايضا در دموى بعد فصد سررو و شرب شربت بنفشه چهار توله در عرق مكوه و بيد ساده و نيلوفر هر يك پنجتوله داخل كرده و قطور شياف ابيض در شير دختران حل كرده و طلاى شياف ماميثا در آب مكوه و كشنيز سبز و يا در شير بز و يا زن بر گرد چشم و صدغين و پيشانى و روز سوم يا چهار فصد رگ پيشانى و يا ماقين روز پنجم تليين طبع به مطبوخ فواكه حلو علوى خان و حب بنفشه باضافهء خيارشنبر و شربت ورد و سكنجبين ساده و روغن بادام و روز ديگر تبريد مذكور باضافهء تخم ريحان و به صورت بقاى سرخى خورانيدن حب ايارج و جهت تعديل مزاج استعمال اطريفل كشنيز نافع است و در صفراوى بعد فصد شرب ماء القرع نه توله با شربت نيلوفر چهار توله و يا آب انارين معصود به شحم هفت توله به شربت درد مكرر اهليلجى دو توله تا سه روز و بروز چهارم تنقيه به مطبوخ هليله و يا مغلى حامض كه مقوى بسنا يك و نيم توله بود باضافهء خيارشنبر و ترنجبين هر يك هفت توله و شربت آلو مسهل چهار توله و روغن بادام هفت ماشه و تبريد از شيرهء خيارين و خرفه هر يك نه ماشه لعاب بهدانه و ريشهء خطمى هر يك سه ماشه در عرق نيلوفر و كاسنى و بيد ساوه هر يك پنجتوله براورده شربت نيلوفر چهار توله گرد اسپغول نه ماشه پاشيده بعده قطور شياف وردى به لعاب اسپغول و طلاى حضض سه ماشه در آب ليموى كاغذى مفيد بود و بعد از آن در هر دو براى تحليل بقيهء ماده اطريفل كشنيزى با عرق شاهتره استعمال كنند و هر شب استعمال معجون بنفشه بگلقند خصوصاً هر گاه چرك كثير باشد نافع