اين دوا بدهند غاريقون يك مثقال زراوند بدحرج پنج قيراط سيساليوس نيم مثقال همه را سوده شكر طبرزد برابر آميخته به آب نيمگرم بخورند كه بلغم محدث اين مرض را به اسهال برارد .
[ ابن هبة الله ]
ابن هبة الله گويد كه اگر خلط فاعل صرع بارد باشد اسهال بحب قوقايا كنند و تلطيف تدبير نمايند و سكنجبين عسلى بنوشانند و جلنجبين بخورانند و غذا نخوداب دهند .
و اگر قوت ضعيف باشد لحم حيوان خفيف قليل الرطوبت كثير الحركت مثل عصافير و دراج و مخاليف شفانين بدهند و به حركت معتدل امر نمايند و شراب ريحانى بنوشانند و تقليل غذا كنند و نشوق فلفل و كندش و مشك به عمل آرند و از بقول بارده و اغذيهء بارده خوف نمايند و طبيخ مرزنجوش و پودينه و صعتر بر سر ريزند و فاوانا نشوق كنند و در گردن او اويزند .
[ جرجانى و ايلاقى ]
جرجانى و ايلاقى مينوسند كه استفراغ بحب اصطمخيقون بايد كرد و ارگ هر شب مقدار دو دانگ ايارج فيقرا بخورند صواب باشد .
و اگر هر سه شب يك درم خوردهم صواب باشد و اين حب غاريقون در صرع دماغى نافعترين چيزهاست ايارج فيقرا غاريقون هر يك درم شحم حنظل دو دانگ خربق سياه سقمونيا مقل هر يك دانگى و نيم حسب دستور حب بسازند و اين يك شربتست و ايارج لوغاذيا و ايارج روفس و ايارج جالينوس نافع باشد و از معاجين كبار مثروديطوس و معجون هرمس سود دارد .
[ ابن سرافيون ]
و ابن سرافيون ميگويد دو دانگ شحم حنظل با يك شربت مثروديطوس سرشته بدهند .
و اگر نيم دانگ افتيمون نيز افزايند صواب باشد .
[ ابن الياس ]
ابن الياس گويد كه تنقيهء دماغ و بدن بحب ايارج و حب صبر و مطبوخ تربد و حقنهء قوى كنند و هر صبح جلاب از باديان و انيسون و بادرنجبويه هر يك دو درم و گلقند ده درم بنوشانند و غذا نخوداب بشيرهء مغز قرطم و اندكى دارچينى دهند و بعد ظهور نضج در قاروده تنقيهء بدن به اين حب كنند ايارج فيقرا يك درم تربد و صبر سقوطرى هر يك نيم مثقال انيسون و حب النيل هر يك نيم درم شحم حنظل و نمك هندى هر يك ربع مثقال مقل و كتيرا و مصطكى هر يك دانگى كوفته بيخته به آب باديان سرشته حبها سازند و يا بحب قوقايا و يا بحب اصطمخيقون نمايند و در تلطيف تدبير مبالغه كنند و از غذا بر نخوداب گوشت دراج و ماكيان و تيهو بدارچينى اقتصار نمايند و جندبيدستر در روغن زنبق حل كرده سعوط كنند و تعديل مزاج بترياق اربعه نمايند و تعاهد به تناول مثروديطوس و به اين معجون سيساليوس كنند و نسخهء آن در قول ابو سهل گذشت ليكن در اينجا عوض عسل سكنجبين عنصلى معمول از آب عنصلست شربت يك مثقال خجندى مينوسد كه هر صباح جلاب از بادرنجبويه و باديان و سيساليوس هر يك دو درم گلقند پانزده درم بنوشانند و غذا مزورهء نخود بكبوتر و مغز قرطم و دارچينى و سداب و بعد نضج بحب ايارج تنقيه كنند و يا به اين حب و نسخهء اين همانست كه در قول ابن الياس گذشت لكين در اينجا وزن ايارج يك مثقال و تربد در روغن بادام چرب كرده يك درم و صبر مثقال و كتيرا دو دانگ و نمك نيم درم و انيسون يك درمست و اين حقنه براى آن مناسب است بسفايح اكليل الملك هر يك پنج درم شبت يك مشت باديان تخم سداب هر يك دو درم به ورق تربد سفيد هر يك درم شكر پانزده درم روغن كنجد پنج درم حسب رسم مرتب كرده به عمل آرند و معجون سيساليوس كه در علاج كلى صرع به قول شيخ گذشت اكثر انواع صرع خصوصاً بلغمى را نافع است و يا سيساليوس عاقرقرحا حلتيت زراوند مدحرج هر واحد يك درم كوفته بيخته بسه چند آن سكنجبين عنصلى آميزند شربتى يك مثقال و بعضى در اين خنثى كه بيخ اشراس است ده درم زياده كردهاند .
[ ابن نوح ]
ابن نوح گويد كه طبيخ زوفا براى او نيكوست و بدان خلقى كثير از اين علت صحت يافته زيرا كه تقطيع خلط غليط مىكند و خلط غليظ كه در معده و صدر متولد شود دفع مىنمايد و در آن سه قوتست كه بدان تنقيهء رطوبات مىكند يكى تنقيه و جلا دوم تليين شكم سوم ادرار ليكن در زمستان استعمال كنند .
و اگر تابستان باشد شربت افسنتين بسكنجبين عنصلى دهند و چون بدين تدبير خلط تلطيف پذيرد اسهال متواتر كنند بقوقايا و اصطمخيقون و افضل از آن اين حبست و نسخهء او همانست كه در قول ابو سهل گذشت ليكن در اينجا وزن غاريقون شش درم و تربد هفت درمست شربت از دو تا سه درم و انفع اشيا براى ايشان اينست كه در يك شربت مثروديطوس با دو دانگ شحم حنظل و دو دانگ افتيمون بخورانند كه به اين خلقى بسيار شفا يافته .
و اگر فايده نكند ايارج جالينوس و لوغاذيا دهند و غرغره به طبيخ زوفا و خردل و عاقرقرحا و پوس بيخ كبر و صعتر و مرى نبطى كنند و قويتر از اين آن است كه در يك رطل سكنجبين عنصلى ده درم خردل سوده آميخته غرغره سازند و در هر اندك ايام قى استعمال نمايند تا معده نظيف نقى گردد و غذا دراج و حجل و تيهو و قلايا و مطنجنات بلحم ميش جوان دهند .
و اگر سوء هضم ظاهر شود فلفل و دارچينى و مانند آن دهند و بهترين اشربه براى ايشان سكنجبين عسلى و شربت افسنتينست و هرمس ذكر كرده كه به اين معجون صرع زائل مىشود و سيساليوس حب الغار هر يك سه درم زراوند مدحرج فاوانيا هر يك دو درم جندبيدستر قردمانا حلتيت خوشبو غاريقون عنصل بريان هر يك يك درم همه را در سركهء خمر لت كرده به عسل كف گرفته سكنجبين عنصلى بسرشند .
[ ثابت ]
و ثابت گفته كه تدبير در صرع آن است كه تبديل مزاج بمعجون نجاح كنند و بهتر از آن ترياق ثمانيه و ترياق اربعه است هر روز يك مثقال بخورند و مداومت شرب سكنجبين كنند و اين معجون نيز تبديل مزاج كند وج اسطوخودوس هر يك ده درم فلفل زنجبيل سنبل هر يك پنج درم غاريقون دو درم و نيم آب عنصل تر افشرده مثل او عسل انداخته به قوام آرند و ادويه سرشته هر روز به قدر بندقه بخورند و ادرار بول در اين علت نافع است .
[ على بن زين ]
و على بن زين گويد كه صرع به نميشود و قول در