تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 243

مساهمون:

ص٢٤٣
بالايش عرق اسطوخودوس هفت توله شربت بادرنجبويه دو توله نوشانند و تا چهل روز متواتر به عمل آرند و غذا كباب و شور با نان تنورى و به جاى آب عرق بادرنجبويه دهند . شيخ در علاج كابوس بلغمى و سوداوى مىفرمايد كه اگر اخلاط غليظ بسيار باشد به اين مسهل انتفاع يابند بگيرند خربق يك درم با ثلث درم سقمونيا و ربع درم شحم حنظل و دو دانگ انيسون اگر قوت قوى باشد و الا بحب لاجورد و حب اصطمخيقون افتيمونى و ايارجات كبار مثل ايارج قثاء الحمار و ايارج روفس خاصهء و بعد از آن تقويت رأس به حسب قانون كنند و از چيزهائى كه از آن انتفاع يابند خوردن حب فاوانيا على الاتصال است . طبرى گويد كه اگر سن و مزاج و مقدار قوت مريض متحمل استفراغ تام باشد فصد هر دو صافن كنند و از اغذيهء مؤلد اخلاط ردى منع نمايند و بر تيهو و كبك و تدرج اقتصار ورزند و مقدار غذا كمتر آنچه ممكن باشد بايد ساخت بعد از آن تنقيه به مطبوخ افتيمون كنند و بعد تا ده روز صبر كرده تنقيه بحب ايارج نمايند و لزوم حب شبيار كنند . و اگر به اين طريق تنقيه حاصل نشود بعد پرهيز پانزده روز متواتر ايارج لوغاذيا خورانند و به اندك از آن تحنك سازند و امر بغرغره از عاقرقرحا و مويزج كنند و تقويت رأس به سركه و روغن گل نمايند كه به اين طريق بلاشك زائل شود . سويدى مينويسد كه قى كردن بجوز الرقع و يا تخم ترب مطبوخ با سكنجبين عنصلى و يا پياز نرگس در آب گرم ماليده و يا صمغ حرشف و نمك غرغره به طبيخ زوفا يا كندش يا حنظل يا شونيز يا مرزنجوش به شحم حنظل يا فلفل سياه سوده در ماء العسل آميخته و تعطيس بزوفاى خشك يا كندش يا شونيز و نطول به مطبوخ شبت و تدهين مؤخر به روغن مرزنجوش و طلا بجندبيدستر و روغن بادام تلخ و تعليق عود صليب و تبخير بقنه در روز و شب چند مرتبه و شرب فاوانيا پانزده حبه به ماء العسل و يا تخم فنجنكشت و يا حب بلسان دو درم و يا قردمانا يك درم و يا سكبينج نيم درم و يا فرفيون ربع درم بديگر ادويه و يا جندبيدستر يك درم مخلوط در شراب يك ساله در دو مرتبه و يا سكنجبين عنصلى و سكنجبين بزورى و يا گل فوتنج و يا ثمرا و پانزده عدد به ماء العسل و يا افسنتين و زوفاى خشك و سيساليوس هر واحد جوش كرده و يا طبيخ انيسون و دو قويعسل يا شكر و يا مطبوخ فطراساليون و باديان و اصل‌السوس مقشر نيم كوفته به شكر و آكل ترنجان مسلوق به روغن كنجد و يا انجير تر يا خشك و يا نان سميدور شراب قابض يك ساله تر كرده و غذا دراج و يا چوزهء مرغ مسلوق بدارچينى و مصطكى و يا لحم سمن كه آن وج است بريان و زيرباج به عسل و سركه و يا قنا بر مسلوق نافع است .

علاج كابوس سوداوى

نضج و تنقيهء مادهء سودا به مسهل و حب افتيمون و يا به مطبوخ افتيمون و حب لاجورد نمايند به ددستورى كه در علاج امراض دماغى سوداوى مسطور شد و ماء الجبن بنوشانند و بعد تنقيه جهت تعديل و تقويت و منع بخارات اطريفل شاهتره و افتيمون علوى خان با عرق اسطوخودوس دهند و روغن نرگس و آب ريحان و آب بيد و گلاب و فاوانيا سوده در شيشه كرده بوييدن مفيد و خوردن بادرنجبويه سه درم بعصل تام النفع است و استعمال معجون نجاح كثير المنفعت و سه درم تخم ترنجان كوفته با شكر مساوى آميخته مجرب ديدىست و عرق هليلهء مركب نيز در اين نوع معمول . مؤلف جامع الصناعه مىنويسد كه شخصى را اين مرضع مع صرع هر روز و شب وقت خواب عارض ميشد از هليلهء زرد كابلى و سياه و بليله و آمله سه دانگ سناى مكى چهار دانگ گل سرخ كتيرا هر يك چهار قيراط كوفته بيخته به روغن بادام چرب كرده در آبى كه ترنجبين سه درم حل كرده باشد يا در آب خا حبها ساخته همه يك شربت وقت خواب در خلو معده به آب گرم دادم همچنين روز و شب متواتر بعده هفت روز ترك كرده در هر هفته استعمال كنانيدم حتى كه صحت تام يافت و بسيار مصروعيان را به اين حب علاج كردم .