قنطوريون و شحم حنظل و اسطوخودوس و طبيخ افسنتين بصبر و طبيخ نمام به شكر و حماما و كذا مصطكى انيسون مكد مثقال سوده بگلقند عسلى دوازده درم آميخته و عود غرقى مثقال كندر نيم درم سوده در گلقند عسلى آميخته و آب شابانك و جنطيانا و فلفل قيصوم به شكر و گل سرخ در شراب كهنه جوشانيده هر واحد شرباً نافع و زراوند مدحرج و شاهسفرم و نمام هر واحد شماً و ضماداً و ريوند و كشوث و بهمن سفيد و غاريقون و عاقرقرحا و شونيز و حاشا و درونج و دارفلفل به عسل و سكبينج و برنجاسف هر واحد شرباً و ضماداً و سعوطاً يك حصه به روغن بادام تلخ و كذا رته يك حبه به روغن كنجد و كذا جندبيدستر به روغن بادام و كذا روغن شونيز و خولان و كذا حلتيت يك قيراط به شير زنان و عطوس بخردل و كندش و پا عدس تلخ سوده ربع درم در روغن بادام آميخته و طلاى روغن بلسان و يا سرگين كبوتر مع بابونه و يا روغن بابونه و يا صعتر و يا قيصوم و يا برگ غار به آب قرنفلى در حمام و نطول به طبيخ اكليل الملك و صعتر و شيخ جبلى و برگ ترنج هر واحد در حمام و يا به طبيخ مرزنجوش و يا برنجاسف و يا جعد و مع حلبه مفيد است و مشك و مرزنجوش شماً و شرباً و نشوقاً و خردل و يا كندش كوفته بخرقه بسته شما و قى كردن بترب و تخم سرمق و روغن كنجد نيم اوقيه و تخم شبت مع تخم سرمق در سركه جوشانيده و به عسل در قوام آورده و به آب گرم آميخته و غرغره قند به آب باديان و يا عاقرقرحا و يا شونيز و يا كندش بسكنجبين و يا فلفل و تناول خردل بچقندر مسلوق و بخور به طبيخ بابونه در روز و شب چند بار و اكليل الملك يا نمام يا برگ غار بدستور .
علاج سدر و دوار دماغى دموى
آنچه در علاج امراض دماغى دموى و صداع دموى مسطور شد به عمل آرند .
و ايضا در دموى و اخلاط مختلفه در بدن با خون فصد قيفال كنند بعده فصد وريد پس هر دو رگ گشايند كه به قول شيخ اين افضل علاج است بجميع اصناف دوار مادى و مجامت نقره بر سر نيز نافع است و فصد صافن و حجامت ساقين نيز سودمند است و پس از فصد تليين طبيعت به طبيخ هليله يا فواكه يا ماء الفواكه يا خيارشنبر و شربت ورد يا بنفشه نمايند بعد از آن تبريد لعاب اسپغول و شربت عناب و شيره مغز تخم كدو و شيره كاهو و خيارين و خرفه و نقوع زرشك و آلو بخارا و شربت نيلوفر و شربت صندل به عرق عنب الثعلب و كاسنى و شاهتره و گلاب و بيدمشك و امثال آن دهند و بعد فصد سررو و حجامت سر شرب آب جو مقشر و قرطم و تمر هندى و عناب و نيلوفر يا بنفشه يا سكنجبين مجرب انطاكى است و نوشيدن آب تمر هندى و شكر هر يك ده درم يا آب انار مشحم مع شكر و يا سكنجبين ساده به گلاب مكد ده درم يا بشيره تخم خرفه و اسپغول و خوردن انار ميخوش و به ميخوش سودمند است و استنشاق به آب كشنيز و مورد و سركه و روغن بنفشه و يا كافور و صندل و گلاب و تغريق و مالش سر به روغن گل و سركه و وضع ضمادات بارد نافع .
و گويند كه در ماده حار ليمو و تمر هندى عجيب است و دواء المسك بارد و طبيخ اطريفل و كشنيز و نقيع آن مفيد بود و نقوع آمله و كشنيز و گل نيلوفر يا شكر سفيد نافع و شيره خشخاش دو درم و گشنيز يك درم مفرد و مركب به آب شيره براورده بقدرى شكر شيرين ساخته نيز سودمندست و مطبوخ سركه و كشنيز و پوست هليله زرد نيم كوفته هر يك دو درم تا يك هفته نوشيدن نيز مفيد است و اگر دو مثقال صندل سفيد به گلاب سوده بنوشند و دست و پا را به آب برگ بيدانجير بمالند فائده تمام دارد و غذا قابض حامض مثل غوره و سماق دهند و از اغذيه حاره پرهيزند و شيخ ميفرمايد كه اگر با خون اخلاط مختلفه باشد يا سببش اخلاط سواى خون بود مبادرت به استفراغ از حب ايارج كنند يا از نقوع صبر اگر اخلاط حار باشد يا طبيخ هليله يا مطبوخ افتيمون و حب اصطمخيقون اگر اخلاط مختلف باشد و بعد تنقيه حقنه به آب قنطوريون و حنظل استعمال نمايند بعده بر سر و نقره حجامت كنند بعد از آن بغراغر و عطوسات و شمومات كه در آن مشك و جندبيدستر و شونيز و مرزنجوش باشد توجه نمايند هرگاه نوبت هيجان كند استعانت به مالش اسافل بدن كنند .
علاج سدر و دوار دماغى صفراوى
بعد نضج بهر تنقيه مسهل صفرا و حب هليله دهند و نقوع حبه و نقوع صبر و ماء الجبن نيز موافق است و يا اين مطبوخ هليله دهند پوست هليله زرد بيست درم تمر هندى پانزده درم سناى مكى پنج درم گل سرخ پنج درم همه را در چهار رطل آب بجوشانند حتى كه به ده اوقيه آيد صاف كرده نيم گرم بنوشند و بعد تنقيه تبريد به آب تمر هندى يا انار دانه و شيره خرفه با شربت نيلوفر و يا سكنجبين و يا آب آلو به جلاب و يا اطريفل كشنيزى مزعفر با عرق زرشك و فواكه دهند و گل سرخ و سركه كهنه و برگ مورد تازه و بنفشه تر و نيلوفر مدام ببويند و تضميد صدغين بصندل و گلاب نمايند و آنچه در دموى گذشت نافع شناسند و طعام از مزوره آب آلو و زرشك و مانند آن مفيد و طبيخ هليله به گل بنفشه كه در آن ترنجبين ماليده باشند و شربت نيلوفر يا ليمو و تبريد بماء القرع و گلاب و آب هندوانه به قول انطاكى نافع و شرب آب ليمو و شربت آن مجرب سويدى است و شيره خشخاش و ماء الشعير نيز نافع بود .
مجوسى گويد كه اگر دوار و سدر از صفرا باشد قى بسكنجبين و آب گرم كنند و تنقيه بدن و دماغ بحب هليله و مطبوخ آن با