تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 199

مساهمون:

ص١٩٩
تخم كاسنى كوفته شاهتره هر يك شش ماشه عنب الثعلب گاو زبان بادرنجبويه گشنيز خشك افتيمون به صره بسته هر يك چهار ماشه اسطوخودوس سه ماشه آلو بخارا ده دانه تمر هندى سه توله آب كاسنى سبز مروق و آب شاهتره سبز مروق هر يك پاؤ آثار گلاب نيم پاؤ شب خيسانيده صبح ماليده صاف نموده ترنجبين مغز فلوس گلقند هر يك چهار توله جوشانيده باز صاف كرده و روغن بادام پنج ماشه داخل كرده بنوشند و به جاى آب تا دو پهر عرق گاو زبان و كاسنى بنوشند غذا شله دهند .

[ نسخه 2 ]

ايضاً اگر با صداع و وحشت همراه شد اول تبريد لعاب بهدانه شيره تخم كاسنى و تخم خرفه و تخم كاهو و عناب و خيارين آب تمر هندى سه توله آب آلو بخارا ده دانه عرق كاسنى و عرق شاهتره هر يك هفت توله گلاب چهار توله شربت بنفشه و گاهى شربت نيلوفر داخل كرده بدهند و از فصد باسليق خون پاؤ آثار بگيرند . و اگر هنوز صداع باقى باشد از فصد هر دو صافن خون به قدر پاوسير در يك روز بگيرند و بعد فصد بهر تقويت آمله مربى ورق نقره شيره عناب عرقيات خميره صندل يك توله حل كرده بدهند غذا خشكه با شوربا . و بعد ده روز كه ماده در سر قرار گيرد فصد سررو بگشايند و باز تقويت نموده بعد پنج شش روز شب هليله مربى يك عدد همراه عرق گاو زبان هفت توله بعد يك پاس از غذا خورانيده صبح نقوع منضج از بنفشه نيلوفر هر يك هفت ماشه آلوبخارا هفت عدد تخم كاسنى شش ماشه سپستان بست دانه گاو زبان چهار ماشه خيارين كوفته شش ماشه همراه خميره بنفشه سه توله بدهند دوم روز شاهتره افزايند . روز هفتم در نقوع مذكور بيخ كاسنى شش ماشه اصل السوس اسطوخودوس هر يك چهار ماشه بادرنجبويه بسفايج هليله زرد هر يك شش ماشه افزوده گلقند عوض خميره بنفشه داخل كرده دهند . و بعد سه چهار روز بروز مسهل سناى مكى شش ماشه افتيمون به صره بسته هفت ماشه نقوع و مغز فلوس شش توله ترنجبين چهار توله روغن بادام شش ماشه افزوده دهند . روز دوم مسهل تبريد لعاب بهدانه شيره خيارين عرقيات شربت بنفشه اسبغول مسلم شش ماشه پاشيده بعد دو مسهل منضج داده آخر شب حب لاجورد و صبح بدرقه مسهل بدون مغز فلوس و روغن بادام داده و تا سه روز يك روز در ميان تبريد نموده تنقيه نمايند و باز تبريد و يك مسهل مغز فلوس بدهند بعده بهر تقويت دواء المسك بارد همراه شيره مغز تخم كدو و خيارين و خرفه و غيره به تبديل استعمال كنند . و براى ترطيب دماغ مغز تخم تربوز چهار درم سوده در شيره نبات مقوم نيم پاو خورانند .

[ نسخه 3 ]

ايضاً اول تبريد شيره مغز تخم تربوز عرق شاهتره و شربت نيلوفر اسپغول با لعاب آن بدهند بعده فصل باسليق و آخر روز تبريد به دستور بعد از آن در منضج صفرا تخم خيارين افزوده بدهند بعده چرائته افتيمون گاو زبان اصل السوس انجير زرد سناى مكى مغز فلوس ترنجبين شيرخشت روغن بادام در منضج افزوده مسهل دهند بعده حب لاجورد دهند پس تبريد شيره مغز تخم هندوانه آب آلو بخارا عرق شاهتره خميره صندل ماليده اسپغول پاشيده نوشانند بعد هفت روز فصد هفت اندام كنند و براى دفع يبوست مزاج و سوزش تبريدات و سعولات روغن كدو و غيره به عمل آرند دواء المسلك بارد با شيره تخم خرفه و گلاب شربت انار شيرين اسپغول پاشيده دهند بعده ماء الجبن بدهند .

[ نسخه 4 ]

ايضاً به صورت حدت ماده و ضرورت ترطيب و تنقيه بعد از فصد و تبريدات ماء الجبن با سفوف سودا و سكنجبين افتيمونى بدهند و به شب حب لاجورد خورانند و يا ماء الجبن همراه شربت بزورى و گلقند شروع كرده بعده مغز فلوس هفت توله گلقند ترنجبين هر يك چهار توله روغن بادام شش ماشه در ماء الجبن افزوده مسهل دهند بعده شربت سودا و سفوف لاجورد همراه ماء الجبن بدهند . و اگر سفوف حرارت كند به قدر دو سه ماشه دهند و براى تقويت قلب وقت شام زهر مهره خطائى يك ماشه مرواريد طباشير هر يك چهار سرخ لاجورد مغسول دو سرخ در شربت انار يك توله آميخته همراه عرق كيوره گلاب عرق گاو زبان شربت انار داخل كرده فرنجمشك پاشيده بدهند و مفرح بارد خورانند . و چون ماء الجبن بيك نيم پاو يا نيم آثار برسد دو دو توله كم نمايند .

[ نسخه 5 ]

ايضاً اگر با خفقانيت و تيزى مزاج بود بعد فصد و تبريد و تقويت مزاج در ماء الجبن مسهل به اين طريق مستعمل است كه روز پانزدهم از شروع ماء الجبن نيلوفر بنفشه عنب الثعلب تخم كاسنى كوفته تخم خيارين كوفته تخم خربزه كوفته بسفائج فستقى كوفته هر يك هفت ماشه اصل السوس پوست بيخ كاسنى هر يك شش ماشه آلوبخارا هفت دانه برگ سناى مكى يك توله در ماء الجبن شب تر كرده صبح ماليده صاف نموده گلقند آفتابى ترنجبين شربت ورد مكرر هر يك چهار توله مغز فلوس شش توله ماليده باز صاف كرده دهند و روز دوم تبريد از لعاب بهدانه سه ماشه شيره خرفه هفت ماشه شربت بزورى دو توله تودرى چهار ماشه در ماء الجبن بدهند باز يك مسهل داده در مسهل سوم حب لاجورد دهند و بعد فراغ از مسهلها خميرهء گاو زبان و مفرح زرشكى استعمال كنانند .

[ نسخه 6 ]

ايضا هرگاه در ماء الجبن به سبب بريدن شير از آب ليمو يا سركه ريزش نزله به ظهور رسد نقوع ادويهء نزله زياده كند و سرفه و تپ پيدا شود و موهم به حمى دق گردد در اين صورت ماء الجبن موقوف نموده قرص طباشير ملين كوفته در شربت بنفشه سرشته همراه شيرهء خيارين شيرهء خرفه لعاب بهدانه عرقيات شربت بزدرى خاكشى پاشيده صبح خورانند و دياقوذا لعاب بهدانه شربت نيلوفر خاكشى پاشيده شام دهند .
اكسير اعظم ( فارسى ) — صفحة 199 | محمد اعظم خان ( ناظم جهان )