بطعم شيرين و سرد تر و گران و مقوى اعضا و حابس بول و براز و دافع فساد باد و صفراء و خون به فارسى سرخاب و چكاوك و رولك گويند و به عربى فره و ماده او را بهندى چكوى گويند به تبديل الف به ياء تحتانى
چكندر
بضم جيم فارسى و فتح كاف و سكون نون و فتح دال مهمله و سكون راء مهمله اسم سلق است
چكركا
بفتح جيم فارسى و كسر كاف مشدد و سكون راء مهمله و كاف ثانى و الف قسم سفيد از عين الديك است كه در هندى گهونگچى گويند در خواص مثل سرخ است
چكرك
بفتح جيم فارسى و كسر كاف و سكون راء مهمله و سكون كاف ثانى و بعوض كاف كاف مضموم و لام الف و لام مكسور و ياء تحتانى ساكن يعنى چكركلالى نيز آمده اسم كلتهى است
چكوند
بفتح جيم فارسى و ضم كاف و واو مجهول ساكنه و خفاء نون و دال مهمله اسم پنوار است
چكروج
بفتح جيم فارسى و تشديد كاف و ضم راء مهمله و سكون واو و جيم در عرف چكور است
چكوتره
بفتح جيم فارسى و ضم كاف و سكون واو و فتح تاء فوقانى و راء مهمله و سكون هاء ميوه هنديست درخت او مشابه درخت كهته در هر برگ بود اول برگ كوچك بسيار خورد چون او تمام شد بفاصله اندك بر شاخ برگ كلان مثل برگ كهته برويد و چون بر درخت كهته پيوند چكوتره دهند چكوتره پيدا شود ميوه سبز مدور و پوستش دانه خورد دارد و مثل كيمخت سبز و به قدر تربوز خورد و درون مغز او سرخ در ميان قاشها زيره زيره باريك شيرين و ترش و تلخ همراه نمك و قند سائيده مىتوان خورد تا لذت زياده دهد و مزاجش سرد معلوم مىشود و مسكن تشنگى و صفراء اشتها آورد در كتب هنديه احوال اين به نظر راقم نيامده
چكه دانه
بفتح جيم فارسى و كاف مشدد مفتوحه و سكون هاء و فتح دال مهمله و الف و نون مفتوحه و هاء اسم دانهايست اغبر رنگ صلب و از درون او مغز باريك برمىآيد مشابه بحب بلسان بود و اندكى ازو كلان ليكن در حب بلسان پيش و پس زائد و