تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 35

مساهمون:

ص٣٥
و فتح دال مهمله و الف و سكون راء مهمله و فتح كاف و الف اسم بدارى كند است

فصل الدال الهندى

بدهل

بفتح باء موحده و سكون دال مهمله هندى و فتح هاء و سكون لام سفرجل هندى گويند ثمر درخت كلانى است در اكثر بلاد هند كثير الوجود و درختش به قدر درخت جامن كه متوسط باشد و برگش عريض و طويل زياده و كلان از برگ داكهه ليكن برگ داكهه مدور و اين طولانى و خشن از وى و پست و زود شكننده و بعضى از برگ او دو برابر برگ داكهه پختهء او شيرين و ترش و در اوايل ترش نيم پخته او را گرم و گران و نفاخ و بادانگيز و پيدا آرندهء ركت پت و فزاينده بلغم و مضعف باه و اشتها و پخته او را بالعكس نيم خام در جميع افعال نوشته‌اند مگر در ركت پت ساكت مانده‌اند و صاحب داراشكوهى تفصيل نكرده است ليكن از كتب هندى تفصيل معلوم مىشود و بقياس راقم خالى از تقويت معده و دل نيست و چون زياده خورده شود در هضم بدير آيد و توليد رياح كند و بسبب ترشى كسر سورت صفرا نمايد و خسته او قابض

فصل الراء المهمله

بر

بفتح باء موحده و راء مهمله ساكنه درختى است عظيم و مشهور سرد گران و حابس شكم و دافع فساد بلغم و صفرا و دماميل و بثور

برنان

بفتح باء موحده و سكون راء مهمله و نون و الف و نون ثانى و بحذف نون ثانى هم آمده است و بحذف الف و نون نيز آمده است برنا و برن درختيست كه در ديار اجمير از چوبش تسبيح ساخته به ارمغان برند گرم و ملين و مشهى طعام و دافع فساد خون و بلغم و باد و دشوارى بول و مفتت سنگ مثانه و مزيل لاغرى و گوله و كرم شكم

برده

بكسر باء موحده و راء مهمله و فتح دال مهمله مشدده و هاء دواء هنديست مبرد محلل و منى افزا و دافع سرفه و دق و فساد خون و در ديگر خواص مثل . . . است در حرف راء مهمله خواهد آمد

برنبهى

بفتح باء موحده و راء مهمله و خفاء نون و كسر باء موحده ثانى و خفاء هاء و سكون ياء تحتانى شيرين است و مبرد و ملين و سبك و مقوى مدركه و حافظه و مصفى
تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 35 | هوشيارى / محمد شريف خان دهلوى