تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦
و خفاء هاء و سكون راء مهمله و كسر نون و سكون ياء تحتانى و قسمى ازو مسمى به چيك است درختى است كلان قريب بدرخت پيپل و ثمرش زرد رنگ به قدر درازى خسته خرما ازو گنده هر دو قسم سرد و تر و گران و مقوى اعضاء و دافع تشنگى و بيهوشى و سر گرانى و فساد اخلاط و خون و اگر مغز تخم كهرنى به آب سائيده در چشم كشند گل آن را ببرد و اين خواص در مجريات جد امجد ديدم و راقم مقوى معدهء و دل را مىيابد و يك نوع عفوصت دارد و قابض و چون پخته بر درخت شود آن را بسيار نافع نوشته‌اند و چون تازه بسيار خورده شود بيم قولنج بود و دوغ مصلح اوست و خسته او تلخ است و اطلاق دارد

كهندرچ

بكسر كاف و خفاء ها و نون و فتح دال هندى و كسر راء مهمله و سكون جيم فارسى گوشتش در نفع موافق بكركر است

كهتمل

بفتح كاف و خفاء ها و سكون تاء فوقانى هندى و فتح ميم و سكون لام به فارسى ساس و به عربى فسافس گويند در اشياء چوبى مثل چارپائى و غيره متولد مىشود و گذاشتن سائيده او را در احليل جهة رفع احتباس بول بسيار موثر است

كهجور

بتفح كاف و سكون ها و ضم جيم و سكون واو و راء مهمله به عربى رطب گويند چهارصد و پانصد بار آورد و تفصيل و خواص در پندكهچور گذشت اين هم قريب بان است

كهرجور

نيز آمده به اضافه راء مهمله بعد از ها

كهاپرپا

بفتح كاف و خفاء ها و الف و فتح باء فارسى و سكون راء مهمله و ياء تحتانى و الف به عربى توتيا گويند براى امراض چشم و تقويت بصر مفيد و ذرور او براى خشك كردن جراحات مفيد و مرهم او علاج الامراض مذكور و براى تقويت معده و قبض شكم ديدم شخصى را كه اكلا استعمال مىكردد و در نسخه هندى نيز داخل است ليكن حكماء يونان معتبره را نديدم كه اكلا استعمال نمايند

كهيرا

بكسر كاف و خفاء ها و سكون ياء تحتانى و راء مهمله و الف و قسمى ازو تلخ است هر دو سرد خشك و مدر بول و ملين طبع و دافع فساد صفراء و مفتت سنگ مثانه و دافع دشوارى