ياء تحتانى اسم اسپركا است
فصل التاء الفوقانى
كتارا
بفتح كاف و تاء فوقانى و الف و فتح راء مهمله و الف ثانى قسمى از نيشكر است كه باريك بود سرد و گران و دافع ركت پت و راج روگ و قسمى است كه برگش بسوزن ماند قسم ديگر پهن برگ و قسم ديگر كه خورد و بالنده است هر سه زمخت و بعد از خوردن محدث سوزش معده و باد و دافع و فساد بلغم و صفراء است و محدث سوزش سينه و نفاخ و مصلح او جوشانيدن آن در آب يا در خاكستر گرم گذاشتن و نيز از آب گرم شستن تقليل نفخ نمايد و مرخى معده و مقيئ و مدر و مسمن بدن و هاضم
كتيرا
بفتح كاف و كسر تاء فوقانى و سكون ياء تحتانى و راء مهمله و الف و سرد است و مغلظ منى نافع سوزاك و اكثار او و مضعف باه و چون او را به قدر دو ماشه شب در آب تر كرده صبح ماليده يا سائيده با شربت انجبار يا تنها بنوشند براى نفث الدم مجرب است و براى جرب مثانه و سوزاك نيز مفيد
فصل التاء الفوقانى هندى
كتهل
بفتح كاف و سكون تاء فوقانى هندى و فتح هاء و سكون لام ميوه هنديست بسيار مشهور شكلى است سبزگون به شكل شكنبه گوسفند به درازى يك گز و پهنا نيم گز چون بشگافته از آن دانهاى شيرين زعفرانى رنگ بيرون آيد لزوجت بسيار دارد و به انگشتان بچسپد درخت او بسان درخت چار مغر ليكن قدرى باليده تر و برگ بزرگتر صاحب دار اشكوهى همچنين نوشته اما راقم درخت چار مغز مشاهده نكرده است ليكن درخت كتهل زياده از درخت بديل است و برگ كتهل از برگ او خورد گل او ميوه مانند و بو خوش دارد و خام نيز گيرند بچونه و جز آن پر سازند رسيده آن دافع فساد صفراء و باد و مقوى اعضاء و مبهى و دافع ركت پت و دير هضم و قابض بود و سينه را نافع است و منى افزايد و تشنگى دفع نمايد و تخم وى زمخت و شيرين بود و باد زياده كند و خوردن