و هاضم طعام و دافع فساد صفرا و خون و بلغم و اماس اعضا و استسقاء و كرم شكم و بالجمله جمالگوته مسهل قوى است و مخرج اخلاط ثلاثه خصوص بلغم و صفراء و سوداء و ضعيف المزاج و پير و طفل را بايد داد و در امزجه قويه مثل مردم كوهى و دهاقين دوائى مجربست بلكه در امزجهء ايشان ديگر ادويه لطيفه تاثير ندارد و راقم بعضى مردم كوهى را ديد كه پنچپنچ دهده از اين حب مىخورند و اينها را اسهال نمىشود مگر يك دو مرتبه و مردم دار الخلافه اگر به قدر نيمدانه مىخورند حالت ايشان بغشى و تباهى مىانجامد مصرعه ببين تفاوت ز كجا است تا بكجا و اگر اين را استعمال كنند سبزى كه درون اين باشد آن را بياندازند كه سميت دارد و سفوف سياه كه در علاج الامراض و عجاله نافعه مرقوم نمودهام عمده جزء او همين است براى اسهال و بردن آتشك بىنظير است و نيز در قولنج كه ادويه كثير المقدار در معده مكث نمىكنند و بقى برانند در تراكيب بعضى اصلاح استعمال نمودهام بسيار نافع يافتم و عمل اطباء هند بر اين بسيار است و بطريق متعدد استعمال نمايند
دادر
بفتح دال مهمله و الف و ضم دال مهمله ثانى و سكون راء مهمله اسم ضفدع است
دارم
بدال مهمله و الف و كسر راء مهمله هندى و ميم اسم انار كوهى است و اكثر آن ترش بشدت مىشود قابض شكم و هاضم و مشهى و مقوى دل و صفرا را معتدل سازد و معجون مجرب والد ماجد در علاج الامراض و عجاله نافعه مرقوم است كه جزء اعظم آن دارم است در تسكين خفقان حار و منع صعود ابخره و تقويت دل بيعديل است و شيرين آن دافع اخلاط ثلاثه
دارمى سار
بفتح دال مهمله و الف و كسر راء هندى و ميم و سكون ياء تحتانى و سين مهمله و الف و راء مهمله و آن دافع فساد صفراء است و راقم اين را در سفوف هندى استعمال نموده در تقويت و كسر حدت صفراء مفيد يافته و قابض است و در سفوف هنديه مسهله ملينه نيز داخل است بسبب تقويت معده و دل و اصلاح ادويه مسهله و نيز بعضى اعانت بر اسهال مىنمايد و آن اسم انار دانه است
دارما
بدال