تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 95

مساهمون:

ص٩٥
و سكون ياء تحتانى و تاء فوقانى و الف گوشتش گرم است و گران و دافع فساد باد و امراض چشم و صاف‌كننده آواز گلو است به عربى فهد و نيز اسم دوائيست كه دو قسم بود يكى سرخ دوم مايل به تيرگى و از اندرون مائل بزردى و هر دو چوبها باريك بود و هر دو تيز و تلخ و خشك و سبك و قابض شكم و هاضم طعام و دافع سنگ‌رهنى و چون چيتا سرخ را با سركه تيز و تند سائيده بر برص بمالند تا آنكه آبله شود و هرگاه آبله بظهور رسد ضماد نكنند و بگذارند تا از زير آبله پوست سرخ برآيد ليكن بايد اول موضع برص را از پاچك دشتى بخارد و خوب مالش دهد به عربى شيطرج گويند

چيل

بكسر جيم فارسى و سكون ياء تحتانى و لام گوشتش گران و بهم رساننده اخلاط ثلاثه به فارسى غليواز و به عربى حداة گويند

چينبا

بكسر جيم فارسى و سكون ياء تحتانى و فتح نون و فتح باء موحده و الف اسم هلدى است

چيتكى

بكسر جيم فارسى و سكون ياء تحتانى مجهول و تاء فوقانى و كسر كاف و سكون ياء تحتانى ثانى اسم هليله است

باب الخاء المعجمه

فصل الجيم الفارسى

خچر

بفتح خاء معجمه و تشديد جيم فارسى و سكون راء مهمله به عربى بغل و به فارسى استر گويند گوشتش مقوى اعضا و مبهى و افزاينده بلغم و صفراء است

فصل السين المهمله

خس

بفتح خاء معجمه و سكون سين مهمله اسم شير است

باب الدال المهمله

فصل الالف

دارهلد

بدال مهمله مفتوحه و الف و ضم راء مهمله و مشهور سكون آن و فتح هاء و لام و مشهور سكون دال مهمله ثانى چوب درخت است كه آن را هلد گويند تيز و تلخ و گرم و خشك و دافع فساد بلغم و صفرا و خون و جوشيدگى و پرميو و اماس اعضا و زردى بدن و دملها و بثور و دافع امراض چشم و درد گوش و شكننده سنگ مثانه و مجلى و مدمل جراحات و قروح

داتون

بفتح دال مهمله و الف و ضم تاء فوقانى و واو مجهول و نون

دانت

بفتح دال مهمله و الف و خفاء نون و سكون تاء فوقانى

دانتى

باضافه ياء تحتانى بعد تاء فوقانى نيز آمده بيخ حب السلاطين است كه بهندى جمال‌گوته گويند تلخ و تيز و گرم و حار