تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 93

مساهمون:

ص٩٣
و تاء فوقانى و فتح واو و سكون نون درختى است هندى ملين و دافع فساد بلغم و باد و جذام و دماميل و بثور

چهير كاكولى

بكسر جيم فارسى و خفاء هاء و سكون ياء تحتانى و راء مهمله و كاف مفتوحه و الف و ضم كاف ثانى و سكون واو و كسر لام و سكون ياء تحتانى شيرين و سرد و گران و مبهى و دافع فساد خون و صفرا و سوزش معده و خشكى دهان و تشنگى تپ و هزال مفرط و استسقا و در دهنترى آورده كه هاضم و گوارنده و موافقت‌كننده بدل است و جنس بول دفع نمايد و درد سينه دور كند

چهكنى

بكسر جيم فارسى و خفاء هاء و فتح كاف و كسر نون و سكون ياء تحتانى دواء معطش هنديست دافع فساد بلغم و جذام و كرم شكم و صفراانگيز مشهور به نكچهكنى چون او را ببويند عطسه بسيار آيد

چهدر دهان

بضم جيم فارسى و خفاء هاء و تشديد دال مهمله مفتوحه و سكون راء مهمله و فتح دال مهمله خفاء هاء و الف و نون و چودهان نيز گويند قسمى از برنج است كه آن را ركت شال گويند

چهيرى

بكسر جيم فارسى و خفاء هاء و ياء تحتانى و كسر راء مهمله و سكون ياء تحتانى و بعوض راء مهمله لام نيز آمده يعنى

چهيلى

گوشتش تر است و گران و هنگام هضم سبك و دافع فساد اخلاط ثلاثه بىسوزش معده و منى افزايد و دافع بطلان قوت شامه بكرى نيز گويند به عربى معز است

چهچهيا كهار

بضم جيم فارسى و خفاء هاء و فتح جيم فارسى ثانى و خفاء هاء و فتح ياء تحتانى و الف و فتح كاف و هاء و الف و راء مهمله به فارسى شوره به عربى ابقر گويند و صاحب دار اشكوهى در مجربات خود نوشته كه يك دام شوره پخته قلم قلم سائيده دو كيله را به اين مدبر نموده به صاحب سپرز و بادگوله دهند در سه روز بيمارى مطلقا زائل گرداند

چهارا

بضم جيم فارسى و خفاء هاء مفتوحه و الف و راء مهمله مفتوحه و الف به فارسى خرما و سنگ شكن گويند مبهى خاصه چون با شير خورند و نيز چون خرما را كوفته تنها يا با ثعلب مصرى و امثال آن در ميان شير بجوشانند تا كه ثلث يا ربع يا نصف سوخته گردد پس آن را استعمال نمايند در تقويت باه و تسمين بدن به شرط هضم بسيار مفيد است و چون بريان كرده بخورند
تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 93 | هوشيارى / محمد شريف خان دهلوى