نظم
وقت ضرورت چو نماند گريز * دست بگيرد سر شمشير تيز « 1 »
قوت و اقتدار او را ميدانسته كه تاب محاربه او ندارد چنانچه لازمهء چرخ كجرفتار است شروع به كجبازى كرده در زير كجك فيل دوراندازى « 2 » نصب مىكند و چون نزديك ميرسد و شاهزاده ميخواهد كه عقاب صفت او را از روى فيل بربايد كه واليزاده آن كجك را به طرف سينه شاهزاده راست كرده تا او خبر مىشود از روى فيل دولت حيات بر خاك مذلت ممات مىافتد و به موجب « و لا يحيق المكر السيئى الا باهله » « 3 » دام مكر پاىبندش ميگردد . بعد از وقوع اين قضيه سرداران و معتمدان او چون اين حال را ملاحظه ميكنند ميدانند كه نزاع نفعى ندارد و اگر بولايت معاودت كنند از دست شاه كشته خواهند گشت همه به خدمت والىزاده آمده مطيع و منقاد ميگردند و در آن ولايت ساكن ميشوند و اين معنى منشاء زيادتى اقتدار والىزاده و آبادى آن ديار ميگردد . « 4 »
و من النوادر ، چون چندى از آن ميگذرد شاه بخواستگارى خون پسر سردارى با سپاه بسيار روانه آن ولايت ميكنند . چون سردار به آن حد ميرسد كس نزد والىزاده فرستاده اعلام مىكند كه كثرت عسكر و سپاه من از حد افزونست خود را به مضمون « و لا تلقوا بايديكم الى التهلكه » « 5 » بمهلكه نينداخته بيا و گردن بطوق اطاعت
هامش
( 1 ) - شعر از سعدى است . ( گلستان ) .
( 2 ) - احتمالا مترادف دورباش به معنى تبرزين . ( برهان قاطع ) .
( 3 ) - ماخوذ از آيه 41 سوره 35 ( الفاطر ) .
( 4 ) - در آخرين حمله ارتش برمه به سيام در سال 1593 وليعهد برمه در جنگ تنبهتن با پادشاه سيام نارسوئن ( شاهزاده پرانارت كه پس از مرگ پدر در سال 1590 به سلطنت رسيده بود ) بقتل رسيد و طبق منابع سيامى نارسوئن دستور داد تا در محلى كه وليعهد برمه كشته شده بود معبدى عنوان يادبود رشادت وى بنا ساختند كه تا به امروز باقى است .
( ص 42 .Phra Sarasas , My Country , Thailand . Bangkok . 1956 .( 5 ) - مقتبس از آيه 191 سورهء 2 ( البقره ) :« وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ . »