برويد و با خدا مرد باشيد ، كه شما را به چيزى از خويشتن بازنكند » . و گفت :
« اى بسا كسان كه بر پشت زمين مىروند و ايشان مردگانند ، و اى بسا كسان كه در شكم خاك خفتهاند و ايشان زندگانند » . و گفت : « دانشمندان گويند : پيغمبر - عليه السلام - نه زن داشت و يكساله قوت ننهادى ، و فرزندانش بودند . گوييم : بلى ، آن همه بود و ليكن شصت و سه سال در اين جهان بود كه دل او از اين خبر نداشت . آن همه بر وى مىرفت و او كه خبر داشت از خدا داشت » . و گفت : « از هر جانب كه نگرى خداست و اگر زبر نگرى و اگر زير نگرى و اگر راست نگرى و اگر چپ نگرى و اگر پيش نگرى و اگر از پس نگرى » . و گفت : « هر چه در هفت آسمان و زمين هست به تن تو در است . كسى مىبايد كه بيند » . و گفت : « هر كه را دل به شوق او سوخته باشد و خاكستر شده ، باد محبت درآيد و آن خاكستر را برگيرد و آسمان و زمين از وى پر كند . اگر خواهى كه بيننده باشى آنجا توان ديد و اگر خواهى كه شنونده باشى آنجا توان شنيد و اگر خواهى كه چشنده باشى آنجا توان چشيد . مجردى و جوانمردى از آنجا مىبايد » . و گفت : « اگر جايگاهى بودى كه آن جايگاه نه او را بودى و يا اگر كسى كه آنكس نه او را بودى ، ما آن گله بر آن جايگاه و با آنكس نكرديمى » . و گفت : « قدم اوّل آن است كه گويد : خدا و چيزى ديگر نه ، و قدم دوّم انس است و قدم سيّوم سوختن است » . و گفت : « هر ساعتى مىآيى و پشتهء گناه در گرده ، و گاه مىآيى پشتهء طاعت در گرده ، تا كى گناه ؟ تا كى طاعت ؟ گناه را دست به پشت بازنه و سر به درياى رحمت فروبرده ، و طاعت را دست به پشت بازنه و سر به درياى بىنيازى فروبرده . و سر به نيستى خويش فروبر و به هستى او برآور » . و گفت : « در شب بايد كه نخسبم و در روز بايد كه نخورم و نخرامم پس به منزل كى رسم ؟ » . و گفت : « اگر جبريل در آسمان بانگ كند كه چون شما نبوده و نباشد ، شما او را به قول صادق داريد ، و ليكن از مكر خدا ايمن مباشيد و
تذكره الأولياء ( فارسى ) — صفحة 246
مساهمون: فريد الدين العطار النيسابوري
ص٢٤٦