سورة الشمس
[ سوره الشمس ( 91 ) : آيات 1 تا 10 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها ( 1 ) وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها ( 2 ) وَ النَّهارِ إِذا جَلاَّها ( 3 ) وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها ( 4 )
وَ السَّماءِ وَ ما بَناها ( 5 ) وَ الْأَرْضِ وَ ما طَحاها ( 6 ) وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها ( 7 ) فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها ( 8 ) قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها ( 9 )
وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها ( 10 )
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها
قسم بآفتاب و روشنى آن
وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها
و قسم به ماه چون در تلو آفتاب و بعد از غروب آن طلوع كند و كسب نور از آن نمايد
وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها
و قسم بروز چون جلا دهد و روشن گرداند آفتاب را در وقت انبساط خود زيرا كه آفتاب درين وقت نيك منجلى گردد و بنهايت ضياء و شعاع رسد و جرم آن ظاهر شود و بعضى ضمير جلاها را راجع بظلمت داشتهاند يعنى قسم بروز وقتى كه منكشف سازد ظلمت را و ظلمت را بر طرف كند و گفتهاند كه اگر چه ظلمت قبل ازين نگذشته اما از قرينهء مقام پى به آن توان برد چنانچه صاحب مجمع البيان اين احتمال را مقدم داشته گفته « و جازت الكناية عن الظلمة و ان لم يذكر لان المعنى معروف غير ملتبس » و چون اين احتمال خلاف ظاهر بود بنا برين ما به عكس صاحب مجمع البيان