بعض شب پس تسبيح كن پروردگار خود را يعنى نماز شب را بجا بيار چنانچه على بن ابراهيم گفته و بعضى گفتهاند مراد از تسبيح در بعض شب نماز شام و خفتن و تهجد است
وَ إِدْبارَ النُّجُومِ
و تسبيح كن در عقبهاى ستارهها يا وقت غايب شدن ستارهها بنا بر قراءت فتح همزه و كسر آن چنانچه در سورهء ق مذكور شد « 1 » و نيز در آن سورهء مباركه سمت گزارش يافت كه بنا بر احاديث ائمه هدى عليهم السلام مراد از تسبيح در ادبار نجوم دو ركعت نافلهء بامدادست و بعضى گفتهاند كه دو ركعت فريضهء بامداد است بنا برين تقادير صيغهء امر بر حقيقت خود محمول نيست و تعرض نماز پنج گانه نشده و اگر قطع نظر از احاديث كنند ميتوان حمل اين آيت مانند آيت مذكوره در سورهء ق « 2 » بر نماز پنج گانه كرد و صيغهء امر را بر معنى حقيقى خود باقى داشت مثل آنكه مراد از حين يقوم روز باشد زيرا كه روز محل قيام و حركتست بخلاف شب بنا برين مراد از تسبيح در روز نمازهاى روز باشد يعنى نماز صبح و پيشين و پسين و مراد از
مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ إِدْبارَ النُّجُومِ
نماز شام و خفتن باشد اللَّه اعلم بحقايق كلامه
هامش
( 1 ) - س 50 ، ى 40
( 2 ) - س 50 : ق ، ى 39 - 40