ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ
نصوص و حجتهاست بر حقيقت امامت و وصايت ايشان و ميتواند كه علم و فهم و شجاعت و غير آنها باشد و چون اينها از ثمرهء اعمال و عبادات مختصه به ايشانست بنا برين تعبير از آنها باعمال شده و بنا برين حاصل معنى آيه اينست كه پيغمبر و امير المؤمنين عليهما السلام ايمان كامل بخداى تعالى آوردهاند و تابع ايشان شدند ائمهء معصومين و اوصياء صادقين بايمان كامل ملحق ساختيم بپيغمبر و امير المؤمنين اين ائمه را و ناقص نكرديم براى ذريت ايشان كه ائمهء معصوميناند نص و حجتى كه حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله براى امامت امير المؤمنين عليه السّلام آورد و همان نص و حجت كه حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله براى امامت مرتضى على عليه السّلام آورده و اظهار علم و فهم و شجاعت او كرده همانها را نيز براى ساير ائمهء معصومين ثابت گردانيديم پس حجت ايشان و اوصاف حسنهء ايشان يكيست و فرض طاعت ايشان يكى . بعضى از اجلاء اخلاء معاصرين مترجمين كافى آمنوا را در الذين آمنوا بمعنى ايمن كردن از غلط در فتوى و غير آن گرفته يعنى آنان كه ايمن كردند مردم را از غلط و تابع ايشان شدند ذريت ايشان بايمن كردن
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ
هر مردى مكلف خواه مؤمن و خواه كافر به آنچه كسب كرده در گروست ، اگر اعمال حسنه بجا آورد داخل بهشت شود و الا داخل دوزخ گردد و بنا بر آيهء «
كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ
» « 1 » كه در سورهء مدثر ميآيد بايد كه اين آيه مخصص به غير اصحاب يمين باشد كه مراد از آن ائمهء معصومين عليهم السلام اند و بعضى اصحاب يمين را به مؤمنين تفسير كردهاند و ازينجهت «
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ
» را مختص بكافران گردانيدهاند . و بعد ازين در بيان نعمت خود بر اهل ايمان ميفرمايد كه
وَ أَمْدَدْناهُمْ بِفاكِهَةٍ وَ لَحْمٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ
و زياده بر استحقاق دهيم مؤمنان و متقيان را بهر نوع ميوه و بهمهء اصناف گوشت از آنچه خواهش داشته باشند
يَتَنازَعُونَ فِيها كَأْساً
داد و ستد كنند با يكديگر در جنات كاسهء مملو از خمر را يعنى در بهشت پيالهء
هامش
( 1 ) - س 74 ى 38 ، 39