وَ بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا
و به آنچه فرستاديم به آن چيز پيغمبران خود را كه آن ساير كتب آسمانيست و ميتواند كه مراد از كتاب مطلق كتاب وحيانى باشد خواه قرآن و خواه غير آن و مراد از بما ارسلنا احكام و شرايع باشد و هر چند كتاب متضمن اين احكام و شرايع هست اما به جهت اهتمام ، اين جزو را از آن كل افراز نموده مستقل بذكر گردانيد
فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
پس زود باشد كه بدانند جزاى تكذيب خود را
إِذِ الْأَغْلالُ فِي أَعْناقِهِمْ
وقتى كه غلهاى آتشين در گردنهاى ايشان باشد
وَ السَّلاسِلُ
و وقتى كه باشد زنجيرها در گردنهاى ايشان حالكونى كه
يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ
كشيده شوند در آب جوشان كه مراد از آن جهنم است
ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ
اى يقذفون يعنى پس از آن در آتش افكنده شوند و بعضى يسجرون را بمعنى يحرقون گرفتهاند يعنى بعد از آن در آتش دوزخ سوخته شوند
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ
بعد از آن گفته شود مر ايشان را يعنى خازنان جهنم بطريق توبيخ و سرزنش بايشان گويند كه
أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ
كجااند آنان كه شما آنها را شريك خداى تعالى ميگردانيديد و مى - پرستيديد
مِنْ دُونِ اللَّهِ
به غير از خداى به حق و نفع و ضرر را از آنها ميدانستيد ؟ در كافى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه اين نوع عذابهاى گوناگون براى ناصبيان از اهل قبله مهيا و آماده است كه در دنيا نصب عداوت اهل بيت طيبين و طاهرين مينمودند و بعد ازين در تفسير :
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
فرمودند كه اى : اين امامكم الذى اتخذتموه دون الامام الذى جعله اللَّه للناس اماما يعنى مراد از
أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
اينست كه كجاست آن امام ظالم جابرى كه شما او را از پيش خود امام ساخته بوديد و فرا گرفتيد او را امام خود غير از آن امامى را كه حق سبحانه و تعالى او را امام كافهء ناس گردانيده بود ؟ بنا برين حديث ،
مِنْ دُونِ اللَّهِ
به اين معنى خواهد بود كه من دون امام جعله اللَّه للناس اماما
قالُوا
گويند ناصبيان و دوزخيان كه
ضَلُّوا عَنَّا
گم شدند آن شركا و ائمهء جور از ما و نفعى