ميسازند و مراد ازين نفخه نفخهء اوليست چنانچه
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
دلالت برين دارد و آن را نفخهء صعق نيز گويند كه چون دميده شود
فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ
پس بيهوش شوند و بميرند هر ذى روحى كه در آسمانهاست و هر كه در زمين است
إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
مگر آن كس كه حق تعالى حيات او را خواسته . در حديث على بن ابراهيم رحمه اللَّه اينكس اسرافيل است كه او ازين نفخ نمىميرد بلكه پس از اين نفخ خداى تعالى به او گويد كه بمير پس او بميرد . و در بعضى روايات وارد شده كه
إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
: جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و ملك الموت است و در بعضى ديگر چنينست كه
« هم الشهداء متقلدون اسيافهم حول العرش »
و بعضى گفتهاند كه مراد از
إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ
حملهء عرشند اللَّه اعلم
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
پس دميده شود در صور نفخهء ديگر . على بن ابراهيم از حضرت امام زين العابدين صلوات اللَّه عليه و على آبائه و اولاده الأئمة المعصومين بعد از بيان نفخهء اول روايت كرده كه آن حضرت فرمودند كه :
فنفخ الجبار نفخة فى الصور .
و دميدن حق تعالى ظاهرا بمعنى خلق صوت باشد در صور و درين نفخه همهء مردگان زنده شوند بنا برين ، اين نفخه را نفخهء بعث گويند
فَإِذا هُمْ
پس آن گاه ايشان
قِيامٌ
به پا ايستادگان باشند از قبور
يَنْظُرُونَ
در حالتى كه نگاه ميكرده باشند بطريق حيرتزدگان يا انتظاركشندگان باشند كه تا بر سر ايشان چه خواهد آمد .
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ
و روشن گردد عرصهء زمين محشر
بِنُورِ رَبِّها
بنور پروردگار آن زمين ، بعضى گفتهاند كه مراد نوريست كه پروردگار عالميان بدون توسط جسم مضيء خلق خواهد كرد و از أحاديث ائمهء اطهار سلام اللَّه عليهم چنين ظاهر مىشود كه تفسير آيه چنين است كه : و روشن گردد عرصهء زمين دنيا در وقت قيام قائم آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله بنور امام زمين و زمان كه آن قايم آل محمد است صلوات اللَّه عليه و آله . على بن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه حضرت فرمودند كه : رب الارض امام الارض و چون قيام قايم عليه السّلام