[ سوره الزمر ( 39 ) : آيات 23 تا 24 ]
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ ( 23 ) أَ فَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ قِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ ( 24 )
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ
خداى تعالى فرو فرو فرستاد قرآن را كه نيكوترين سخن است از جهت فرط فصاحت و اعجاز و اشتمال آن بر جميع آنچه مكلف به آن محتاج است از ادلهء توحيد و عدل و بيان احكام شرعيه و غير آن
كِتاباً مُتَشابِهاً
حالكونى كه آن احسن حديث كتابيست كه آيات آن مانند يكديگرند در حسن نظم و جزالت لفظ وجودت معانى با آنكه اختلافى و تناقضى در ميان الفاظ و معانى آن نيست
مَثانِيَ
مثنى و مكرر است در آن قصص و مواعظ و احكام و وعد و وعيد . و ميتواند كه مثانى از ثنا باشد يعنى اين كتاب مشتمل است بر ثنا و ستايش حق سبحانه و تعالى و اولياء او و چون كتاب مشتمل بر تفاصيل احكام و غير آنست لهذا توصيف آن بمثانى كه جمع مثنى است شده
تَقْشَعِرُّ مِنْهُ
منقبض ميگردد و بهم مىچسبد از آن كتاب يعنى از خوف وعيدى كه آن كتابست
جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ
پوستهاى آنانى كه مىترسند عذاب پروردگار خود را . صاحب كشاف و غير او گفتهاند كه تقشعر مشتق از « قشع » ثلاثى است و كلمهء را را زياد كردهاند تا آنكه اين كلمه منتقل از ثلاثى برباعى شود و قشع بمعنى پوست درهم پيچيده و خشك شده است
ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ
پس نرم مىشود پوستها و دلهاى ايشان حالكونى كه مطمئن باشند
إِلى ذِكْرِ اللَّهِ
بسوى ياد كردن خداى تعالى بصفت رحمت و مغفرت . بنا برين تعديت تلين بكلمهء الى باعتبار تضمين آنست معنى اطمينان را يعنى چون استماع آيات وعيد قرآن كنند جلود ايشان قرين خوف و قشعريره گردد و چون متوجه آيات رحمت آن شوند جلود و قلوب ايشان نرم و