مِنْ ذَهَبٍ
حالكونى كه آرايش كرده شوند در آن جنات از بعضى زيورهاى دست كه آن از طلاى خالص باشد ، بنا برين من اول تبعيضى و من ثانى بيانيست
وَ لُؤْلُؤاً
منصوب و معطوفست بر محل من اساور يعنى و زينت كرده شوند از مرواريد
وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ
و پوشش اين گروه در آن جنات ابريشم خالص است
وَ قالُوا
و گويند اهل بهشت ازين سه گروه يا گويند ظالمين بعد از رسيدن بروضهء جنان
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ
ستايش مر معبودى راست آن چنان معبودى كه ببرد از ما اندوه و غمهاى دنيا را يا اندوهى را كه در صحراى قيامت بما رسيده
إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ
بدرستى كه پروردگار ما هر آينه آمرزندهء گناهانست
شَكُورٌ
ثواب دهندهء شاكرانست
الَّذِي أَحَلَّنا
آن معبودى كه فرود آورد ما را
دارَ الْمُقامَةِ
براى اقامت كه جنت است و انتقال از آن ممكن نه
مِنْ فَضْلِهِ
از بخشش و كرم خود
لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ
نميرسد ما را در آن جنات رنجى و تعبى
وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ
و نميرسد بما در آنجا ملال و ماندگى اگر چه نفى لغوب در عدم مس نصب مندرج است ليكن ذكر عدم مس لغوب بواسطهء زيادتى مبالغه و تأكيد است .
و بعد از بيان حال اهل اصطفا و ايمان بيان حال اهل كفر مىكند و ميفرمايد كه :
[ سوره فاطر ( 35 ) : آيات 36 تا 37 ]
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ نارُ جَهَنَّمَ لا يُقْضى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا وَ لا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها كَذلِكَ نَجْزِي كُلَّ كَفُورٍ ( 36 ) وَ هُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيها رَبَّنا أَخْرِجْنا نَعْمَلْ صالِحاً غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ فَذُوقُوا فَما لِلظَّالِمِينَ مِنْ نَصِيرٍ ( 37 )
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا
و آنان كه كافر شدند و نگرويدند به خدا و برسول
لَهُمْ نارُ جَهَنَّمَ
مر ايشانراست آتش دوزخ
لا يُقْضى عَلَيْهِمْ
حكم كرده نشود بر ايشان بموت در دوزخ
فَيَمُوتُوا
تا بميرند و از عذاب دوزخ رهايى يابند
وَ لا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ
و تخفيف