و تشنگى به جهت كثرت خلق و وفور ارزاق
فَقالُوا
پس گفتند ايشان :
رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا
اى پروردگار ما دورى افكن ميان منازل سفرهاى ما تا اين باعث تكبر و زيادتى ايشان باشد بر فقراء و محتاجين كه ايشان با اسبان و شتران و زاد براحت سفر كنند و فقرا پياده بدون زاد كافى بر ايشان گذرند و به اين تطاول و افتخار نمايند . و در جوامع الجامع گفته كه قرائت حضرت امام محمد باقر عليه السّلام ربنا بضم باست تا مبتدا باشد و باعد بلفظ ماضى به اين معنى كه ايشان از مثل اينچنين سفرى با نهايت رفاهيت كه منازلش در غايت قرب و نزديكى و در مرتبهء اعلاى فراوانى بود در مقام شكوه ميگفتند : پروردگار ما دور كرد سفرهاى ما را
وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
و ستم كردند آنها بر نفسهاى خود بدين دعا يا بدين شكوى . در تتمهء حديث حضرت صادق عليه السّلام است كه
« فكفروا نعمة اللَّه عز و جل فغيروا ما بانفسهم من عافية اللَّه فغير اللَّه ما بهم من نعمة و ان اللَّه عز و جل لا يغير ما بقوم حتى يغيروا ما بانفسهم فارسل اللَّه عليهم سيل العرم فغرق قراهم و خرب ديارهم و ذهب باموالهم و ابدلهم مكان جنتيهم جنتين ذواتى اكل »
الى آخر الاية
فَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ
پس گردانيديم ايشان را سخنانى كه مردم بعد از ايشان بتعجب باز گويند كه ايشان اينچنين جماعتى بودند كه بعد را بر قرب اختيار كردند و شكوه از راحت نمودند چنانچه حال قوم بنى اسرائيل است كه قدر نعمت من و سلوى را ندانسته استدعاى فوم و بصل نمودند
وَ مَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ
و پراكنده ساختيم ايشان را هر گونه پراكنده ساختنى و هر كدام را بشهرى دور افكنديم
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
بدرستى كه در آنچه مذكور شد هر آينه عبرتهاست مر هر صبركنندهء شكر گويند را . از حديثى كه در كتاب احتجاج از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده چنين مستفاد مىشود كه عامه را اعتقاد اين بود كه مراد از «
الْقُرَى الَّتِي بارَكْنا فِيها
» مكهء معظمه است و مراد از آمنين ايمنى از قطاع الطريق و از مخاوف ديگر است . حضرت فرمودند كه اگر مراد آنچه ايشان ميگويند