اگر موسى را بگذارد كه اينمطلب را باتمام برساند ، نوعى بيان آن كند كه بر قوم فرعون بطلان او ظاهر گردد ، لهذا صرف موسى از آن مطلب نمود .
قالَ
گفت
فَما بالُ الْقُرُونِ الْأُولى
پس چيست حال اهل قرنهاى گذشته مانند قوم نوح و عاد و ثمود كه اقرار بوحدانيت خداى تعالى ننمودند ، آيا در سعادتند يا در شقاوت ؟
قالَ
گفت موسى
عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي
دانش آن نزد پروردگار من است كه آن ثابتست
فِي كِتابٍ
در كتابى كه آن لوح المحفوظ است
لا يَضِلُّ رَبِّي
خطا نميكند پروردگار من در هيچ چيزى
وَ لا يَنْسى
و فراموش نميكند چيزى را و من مانند شما بندهام و نميدانم مگر آنچه را كه خداى تعالى به من وحى كند . پس موسى اعراض از اين سؤال و جواب نموده باز در مقام زيادتى توصيف الهى درآمده گفت :
الَّذِي جَعَلَ
پروردگار من كسيست كه گردانيده
لَكُمُ الْأَرْضَ
براى شما زمين را
مَهْداً
اى « كالمهد » يعنى مانند فرش گسترده ، بنا بر اين
« الَّذِي جَعَلَ »
خبر مبتداء محذوف است ، اى « هو الذى جعل »
وَ سَلَكَ لَكُمْ
و پيدا كرد براى انتفاع شما
فِيها سُبُلًا
در زمين راهها را
وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً
و نازل گردانيد از آسمان آب باران ، پس حق تعالى بطريق التفات از غيبت بتكلم ميفرمايد كه
فَأَخْرَجْنا بِهِ
پس بيرون آورديم ما بسبب آن آب باران
أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ
اصنافى از گياه
شَتَّى
مختلف و گوناگون در طعم و رايحه و لون و غير ذلك ، با وجود اتحاد آب و زمين .
كُلُوا
در حالى كه گفتيم : بخوريد آنچه لايق خوردنى شما باشد
وَ ارْعَوْا
و بچرانيد
أَنْعامَكُمْ
چارپايان خود را آنچه لايق خوراك شما نباشد
إِنَّ فِي ذلِكَ
بدرستى كه در اين امور كه مذكور شد
لَآياتٍ لِأُولِي النُّهى
هر آينه دلائلها است بر قدرت كاملهء الهى مر خداوندان عقل را . على بن ابراهيم روايت كرده كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود كه :
مائيم اولو النهى ، يعنى مائيم صاحبان خبر و اخبارى كه از خداى تعالى بپيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله