زنان خود كه ارادهء آن داشته باشى چنانچه با بعض زنان خود رعايت ميكرد مثل ام سلمه و زينب بنت جحش و عايشه و اينمعنى مختار اصحاب ماست . و ظاهر از ترجى و تؤوى اگر چه خبر است اما مراد امر است يعنى ترك كن اگر خواهى و جاى ده اگر خواهى . و بعض گفتهاند كه ضمير منهن در اين آيت راجع به نساء مطلق است به اين معنى كه ترك كن تزويج هر كرا خواهى از زنان امت خود و تزويج كن هر كرا خواهى چنانچه قبل ازين شهيد سعيد ثانى از تذكرة الفقهاء علامه نقل كرد كه يكى از خواص حضرت اين بود كه نكاح هر كرا رغبت مينمودى بر ديگرى حرام ميشد .
وَ مَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلا جُناحَ عَلَيْكَ
بنا بر قول على بن ابراهيم و حديث حضرت صادق عليه السّلام كه در تفسير على بن ابراهيم و در كتاب كافى منقولست حاصل معنى آيت اينست كه : هر كرا خواهى باز طلبى و بنكاح خود درآورى از آن زنانى كه عزل كرده بودى قسمت ايام و ليالى را دربارهء آنها و بار ديگر بر سر قسمت بيايى جناحى و گناهى نيست تو را پس رسول مختار مختارست ميان قسمت و عدم آن
ذلِكَ
اين تخيير و تعويض كار زنان به مشيت تو
أَدْنى أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ
اقربست به اينكه روشن شود چشمهاى اين زنان
وَ لا يَحْزَنَّ
و اندوهناك نشوند
وَ يَرْضَيْنَ بِما آتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ
و راضى شوند به آنچه دادهاى تو به همه ايشان زيرا كه ايشان ميدانند كه آنچه تو ميكنى بفرمان خداى تعالى است و ازين خوشحال شوند
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما فِي قُلُوبِكُمْ
و خداى تعالى ميداند آنچه در دلهاى شماست پس اجتهاد كنيد در نيكويى
وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً
و هست خداى تعالى دانا بجميع مصالح عباد خود
حَلِيماً
بردبارست و تعجيل نمىكند در عقوبت
لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ
حلال نيست تو را اى محمد نكاح جنس زنان . زيرا كه الف و لام النساء ابطال جمعيت نسا كرده
مِنْ بَعْدُ
اى : من بعد النساء التسعة يعنى بعد از نه زن كه بالفعل دارى چنانچه بر امت تو بعد از چهار زن موجود ديگر زن كردن حلال نيست بنا برين مضاف اليه من بعد مقدرست و ازينجهت مبنى بضم واقع شده و چون نساء جمع است و تانيث جمع باعتبار