بيضاوى گفته كه اكثر بر آنند كه بدل آوردن براى ضمير مخاطب كه در ما نحن فيه لكم است جايز نيست .
آوردهاند كه سيد ولد آدم و عالم صلوات اللَّه عليه و آله اصحاب را از آمدن احزاب و ظفر بر ايشان خبر داده بود و فرموده بود كه بعد از نوزده روز خواهند آمد لهذا حق تعالى ميفرمايد :
وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ
و چون ديدند مؤمنان لشگر كفار را كه پيغمبر از آمدن ايشان خبر داده بود
قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ
گفتند اينست آنچه وعده داده بود ما را خداى تعالى و فرستادهء او
وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ
و راست گفت خداى تعالى و پيغمبر او
وَ ما زادَهُمْ إِلَّا إِيماناً وَ تَسْلِيماً
و نيفزود ايشان را آنچه ديدند از آمدن احزاب مگر تصديق بخداى تعالى و انقياد و فرمانبردارى او . و بعد ازين تخصيص ميدهد بعضى از خلص مؤمنين را بخصلتى كه در ايشان بود و ميفرمايد كه :
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ
از جمله مؤمنان مردانىاند كه راست گفتند آن چيزى را كه عهد بسته بودند با خداى تعالى
عَلَيْهِ
بر آن چيزى كه آن ثبات قدمست بر قتال و مقاتله براى رضاى ملك متعال
فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ
پس بعضى از ايشان كسى هست كه وفا كرد نذر خود را به اينكه مقاتله كند تا شهيد شود
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ
و بعضى از ايشان كسى هست كه انتظار شهادت ميكشد ، از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مرويست كه آيت «
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا
» در حق ما نازل شده ،
فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ
، حمزه و جعفر و عبيده است و من به خدا قسم كه منتظر شهادتم ،
وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
و تغيير ندادند عهد خود را تغيير دادنى بلكه وفا به آن نمودند
لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ
تعليل منطوق كلام سابق است يعنى مؤمنين بايمان كامل بعهد خود وفا نمودند و منافقين تبديل آن كردند تا جزا دهد خداى تعالى راستگويان وفاكنندگان بعهد را
بِصِدْقِهِمْ
براستى ايشان و بوفا نمودن ايشان نذر خود را
وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ
و تا