وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ
و ياد كن قصه قارون بنى اسرائيل و فرعون و هامان قبطى را و تقديم قارون بواسطهء شرافت و نسب اوست زيرا كه او خويش حضرت موسى عليه السّلام بود
وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى بِالْبَيِّناتِ
و هر آينه بتحقيق آمد بايشان موسى بحجتهاى ظاهر و معجزههاى نمايان . عبارت و لقد جاءهم بالبينات بازاى و كانوا مستبصرين است در باب عاد و ثمود
فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ
پس سركشى كردند از عبادت خداى تعالى و از استماع اوامر و نواهى او جل جلاله در زمين مصر
وَ ما كانُوا سابِقِينَ
و نبودند ايشان فوتكننده مر امر خداى تعالى و عذاب او را بلكه عذاب الهى ايشان را دريافته و خواهد دريافت
فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ
پس هر يك از آنها را كه مذكور شد گرفتيم بگناه او
فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِ حاصِباً
پس بعضى از ايشان كسى بود كه فرستاديم برو باد سخت كه در آن سنگريزه بود مانند قوم هود و لوط
وَ مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ
و بعضى از ايشان كسى بود كه بگرفت او را عذاب صيحه چون قوم ثمود و اهل سدوم و قوم شعيب
وَ مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ
و بعضى از ايشان كسى بود كه فرو برديم او را در زمين بنا برين
خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ
بتقدير خسفناه فى الارض است و اينحال قارون بود
وَ مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا
و برخى ديگر از ايشان كسى بود كه غرق ساختيم او را چون قوم نوح و فرعون . فخر الدين رازى گفته كه بعضى از مفسرين حاصب را بمعنى سنگ به آتش سرخ كرده تفسير نمودهاند و صيحه را تفسير به هواى مموج بصوت كرده و خسف خود بمعنى فرو بردن در خاكست و غرق فرو بردن در آب پس حق سبحانه و تعالى اين اقوام را عذاب به چهار عنصر كرده پس آنچه اركان ابدان ايشان و باعث حيات ايشان بوده سبب ممات ايشان ساخته و هذا من عجايب افعاله المحكمة المتقنة
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ
و نبود كه خداى تعالى ستم كند بر ايشان و بدون گناهى ايشان را عقوبت نمايد
وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
و ليكن بودند ايشان كه از غايت عناد بر نفسهاى خود ستم ميكردند و بارتكاب كفر و معصيت خود را هدف تير عذاب ميساختند و چون