تو اينكه بكشى مرا
كَما قَتَلْتَ نَفْساً بِالْأَمْسِ
چنانچه كشتى نفسى را ديروز
إِنْ تُرِيدُ
أى ما تريد يعنى نميخواهى تو
إِلَّا أَنْ تَكُونَ جَبَّاراً
مگر اينكه باشى تو سركش ستمكار
فِي الْأَرْضِ
در سرزمين مصر
وَ ما تُرِيدُ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْمُصْلِحِينَ
و نميخواهى تو كه باشى از اصلاح كنندگان ميان مردمان . ازين ترجمه معلوم شد كه مراد از «
بِالَّذِي هُوَ عَدُوٌّ لَهُما
» بنى اسرائيلى است و همچنين فاعل «
قالَ يا مُوسى
» نيز همان بنى اسرائيلى است و حديث حضرت امام رضا عليه السّلام در كتاب عيون اخبار الرضا تصريح بر اين مىكند زيرا كه آن حضرت فرمود كه
«
فَلَمَّا أَنْ أَرادَ أَنْ يَبْطِشَ بِالَّذِي هُوَ عَدُوٌّ لَهُما
و هو من شيعته »
و بعضى گفتهاند كه مراد از «
بِالَّذِي هُوَ عَدُوٌّ لَهُما
» قبطيست كه او عدو موسى و اسرائيلى بوده و فاعل قال يا موسى نيز قبطيست و اين خلاف ظاهرست زيرا كه قتل قبطى سابق بر اين قبطى ظاهر نبود و غير از بنى اسرائيلى كسى ديگر نميدانست كه اگر قبطى ديگر دانسته بود كه موسى قبطى را كشته يقين كه آن را فاش ميگردانيد و موسى را نيز بكشتن ميداد و قاضى ناصر الدين بيضاوى گفته كه مراد از
بِالَّذِي هُوَ عَدُوٌّ لَهُما
قبطى است كه دشمن موسى و بنى اسرائيلى بوده و فاعل
قالَ يا مُوسى أَ تُرِيدُ أَنْ تَقْتُلَنِي
اسرائيليست زيرا كه چون اسرائيلى شنيد كه موسى او را غوى خواند ترسيد كه مبادا در مقام قتل او درآيد پس گفت :
« يا مُوسى أَ تُرِيدُ أَنْ تَقْتُلَنِي »
و فخر الدين رازى وجه ثانى را بهتر ميداند و گفته كه شيعهء موسى موسى را جبار نميگويد كاتب الحروف گويد كه هر گاه توغل بنى اسرائيل در حماقت بنوعى باشد كه بعد از مشاهده معجزات از حضرت موسى و خلاصى از فرعون متوجه عبادت گوساله شوند چه بعد دارد كه درين مقام كه موسى را در مقام آزاد خود بيند اطلاق جبار به او كند ؟ و چون بسبب گفتگو ميان حضرت كليم اللَّه و بنى اسرائيلى ، قبطى و غير او بر احوال موسى مطلع شدند : خبر او بنوعى شيوع يافت كه از همه بگذشت و بفرعون رسيد و فرعون باركان دولت مشاورت كرده قرار بر قتل موسى دادند و خربيل كه مؤمن آل فرعون و پسر عم او بود ازين حال