زمين مصر
وَ جَعَلَ أَهْلَها
و گردانيد اهل مصر را از قبطيان و بنى اسرائيل
شِيَعاً
گروه گروه ، قوم قبط را مقرب خود گردانيد و بنى اسرائيل را بمذلت و خوارى انداخت چنانچه حق تعالى مىفرمايد كه ان شيع اين صفت داشتند كه
يَسْتَضْعِفُ طائِفَةً مِنْهُمْ
ضعيف ميشمرد فرعون گروهى از آنها را كه بنى اسرائيلاند به اين قسم كه
يُذَبِّحُ أَبْناءَهُمْ
ذبح ميكرد و سر ميبريد پسران آنها را به جهت آنكه كاهنان گفته بودند كه از قوم بنى اسرائيل فرزندى متولد گردد كه او باعث زوال ملك تو شود . و اين ذبح ابناء دلالت بر كمال حماقت او دارد زيرا كه اگر كاهنان درين سخن صادق بودند دفع آن بقتل ممكن نبود و اگر كاذب بودند پس چرا اين اطفال را بقيد ذبح در مى آورد
وَ يَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ
و زنده ميگذاشت زنان ايشان را براى خدمت خواتين خود
إِنَّهُ كانَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ
بدرستى كه بود فرعون از فسادكنندگان زيرا كه جمعى كثير از اولاد انبيا را بكشت .
صد هزاران طفل سر ببريده شد * تا كليم اللَّه صاحب ديده شد .
[ سوره القصص ( 28 ) : آيات 5 تا 6 ]
وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ ( 5 ) وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ نُرِيَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ ( 6 )
وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ
حكايت حال ماضيست و معطوفست بر «
إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا
» ازينجهت كه هر دو جمله در موقع تفسير نبأ واقع شدهاند يعنى و بعضى از نبأ اينست كه ما خواسته بوديم اينكه منت نهيم
عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا
بر آنان كه ضعيف و ناتوان گردانيده شده بودند
فِي الْأَرْضِ
در زمين مصر
وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً
و بگردانيم ايشان را پيشوايان در امر دين و دنيا
وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ
و بگردانيم آنها را وارثان املاك و اموال فرعونيان
وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ
و تمكين و استقرار دهيم ايشان را در زمين مصر و شام و مسلط