وَ إِذا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ
و هر گاه واقع شود بر كافران قول يعنى وعده رجعت نزد قيام قايم عليه السّلام
أَخْرَجْنا لَهُمْ
بيرون آريم براى ايشان
دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ
جنبندهاى از زمين را كه
تُكَلِّمُهُمْ
سخن گويد با ايشان و سخن دابه اينست كه
أَنَّ النَّاسَ
بدرستى كه مردمان
كانُوا بِآياتِنا لا يُوقِنُونَ
بودند كه بآيات پروردگار ما يقين نميكردند بنا برين بآياتنا بمعنى بآيات ربنا خواهد بود و بنا بر احاديثى كه در كافى در باب « ان الآيات التي ذكرها اللَّه عز و جل فى كتابه هم الأئمة عليهم السلام » ايراد يافته مراد از آيات ائمهء معصومين عليهم السلاماند و احاديث اهل بيت عليهم السلام به حد تواتر معنوى رسيده كه مراد از دابة الارض حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است در اصول كافى كلينى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه فرمودند كه
« انى لصاحب العصا و الميسم و الدابة التي تكلم الناس »
مراد از عصا عصاى موسى عليه السّلام است و مراد از ميسم آلتيست كه حضرت امير نشان مىكند به آن آلت پيشانى مؤمن و كافر را تا هر كه آن را بيند فرق كند ميان مؤمن و كافر . و الدابه مرفوعست تا معطوف باشد بر صاحب اى : انى الدابة التي تكلم الناس يعنى منم آن دابة كه با مردم سخن گويد و شهادت را بعدم ايمان ايشان دهد و بعضى و الدابه را مجرور خواندهاند تا معطوف باشد بر العصا اى انى لصاحب الدابة التي تكلم الناس و بعد ازين گفتهاند محتملست كه مراد از دابه فرشتهاى باشد كه از قبر بيرون آيد و سؤال كند مردم را از ولايت امير المؤمنين عليه السّلام و اين توجيه وقتى در كار است كه در احاديث تعبير راز امير المؤمنين عليه السّلام بدابة الارض نشده باشد و اينمعنى در احاديث بسيار است على بن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه حضرت رسالتپناه صلّى اللَّه عليه و آله امير المؤمنين عليه السّلام را در مسجدى يافت كه پارهء ريك را جمع كرده و در زير خود گذاشته بخواب رفته است پس حضرت بپاى مبارك خود امير المؤمنين را حركت داد