است
وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ
و حال آنكه شما ميبينيد كه بعضى ديگر اين كار ميكنند علانيه بدون حجابى ؟ و يا آنكه شما ميبينيد آثار و علامت خداى را كه قبل از شما بر جمعى كه اين كار ميكردهاند و ساير فسق و معاصى را به عمل ميآوردند نازل شده . و اگر مراد از تبصرون رؤيت قلبى باشد معنى چنينست كه و حال آنكه شما ميدانيد قباحت و شناعت اين فعل را
أَ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ
آيا شما مىآييد و دخول ميكنيد مردان را
شَهْوَةً
أى للشهوة يعنى بسبب شهوت
مِنْ دُونِ النِّساءِ
بجز از زنان با وجود آنكه زنان براى دفع شهوت مخلوق شدهاند
بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ
بلكه شما جمعيد جاهل و سفيه كه تميز ميان حسن و قبح نكرده مرتكب چنين عمل شنيع ميشويد و يا آنكه شما جمعيد كه مانند جاهلان كارها ميكنيد اگر چه قبح آن را ميدانسته باشيد . معنى اول آنست كه تبصرون بمعنى رؤيت بصرى باشد و معنى ثانى بنا بر آنكه مراد از آن رؤيت قلبى باشد .
فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ
پس نبود جواب قوم لوط
إِلَّا أَنْ قالُوا
مگر آنكه گفتند با يكديگر
أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ
بيرون كنيد كسان لوط را
مِنْ قَرْيَتِكُمْ
از شهر خود
إِنَّهُمْ أُناسٌ يَتَطَهَّرُونَ
براى آنكه ايشان مردمانيد كه پاك ميدارند خود را از افعال ما
فَأَنْجَيْناهُ وَ أَهْلَهُ
پس نجات داديم ما لوط را و كسان او را
إِلَّا امْرَأَتَهُ
مگر زن او را كه بسبب كفر آن زن
قَدَّرْناها مِنَ الْغابِرِينَ
تقدير كرديم و حكم فرموديم كه باشد او از باقىماندگان در عذاب
وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ مَطَراً
و بارانيديم بر كفار قوم لوط بارانى كه مستأصل كرد همه آنها را
فَساءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ
پس بد بارانى بود باران بيمكردهشدگان . و چون عذاب استيصال از قوم پيغمبر ما صلوات اللَّه عليه و آله مرتفعست بنا برين بعد از ذكر استيصال اقوام انبياء سابق امر مىكند پيغمبر ما را باداى شكر آن نعمت و ميفرمايد :
[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 59 تا 61 ]
قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ( 59 ) أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ ( 60 ) أَمَّنْ جَعَلَ الْأَرْضَ قَراراً وَ جَعَلَ خِلالَها أَنْهاراً وَ جَعَلَ لَها رَواسِيَ وَ جَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حاجِزاً أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ ( 61 )