أَنْ يَقُولُوا
اينكه گويند
سَمِعْنا
شنيديم حكم تو را
وَ أَطَعْنا
و اطاعت و فرمانبردارى كرديم بر آنچه فرمودى اگر چه مشتمل بر ضرر ما باشد نه نفع ما قول المؤمنين بنا بر قرائت مشهور منصوبست تا خبر كان باشد
وَ إِنْ يَقُولُوا
اسم آن و در مجمع البيان گفته كه قرائت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام برفع قول المؤمنين است بنا بر اين قول المؤمنين اسم كان
وَ إِنْ يَقُولُوا
خبر آن است
وَ أُولئِكَ
و آن گروه مؤمنان
هُمُ الْمُفْلِحُونَ
ايشانند رستگار و فايض به ثواب و مطلوب خود . و در مجمع البيان گفته كه
روى عن ابى جعفر عليه السّلام ان المعنى بالآية امير المؤمنين عليه السّلام
يعنى بدرستى كه خواسته شده به اين آيه امير المؤمنين عليه السّلام است
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
و هر كه اطاعت كند خداى تعالى و فرستادهء او را
وَ يَخْشَ اللَّهَ
و بترسد عذاب خداى تعالى را
وَ يَتَّقْهِ
و بپرهيزد از مخالفت احكام الهى
فَأُولئِكَ
پس آن گروه
هُمُ الْفائِزُونَ
ايشانند نجات يافته كان
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ
و سوگند خوردند اهل نفاق بخداى تعالى
جَهْدَ أَيْمانِهِمْ
سختترين سوگندان خود يعنى سوگند بغلاظ و شداد خوردند كه
لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ
اگر امر كنى تو اى محمد ايشان را به بيرون رفتن از ديار خود و گذشتن از مال و ضياع خود
لَيَخْرُجُنَّ
هر آينه بيرون آيند و لحظهاى توقف نكنند
قُلْ
بگو اى محمد به اين منافقان كه
لا تُقْسِمُوا
سوگند مخوريد به دروغ
طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ
اى طاعة معروفة خير لكم تا مبتداء محذوف الخبر باشد يعنى طاعت و فرمانبردارى بهتر است مر شما را ازين قسم خوردن بدروغ و ميتواند كه طاعة معروفة خبر محذوف المبتدا باشد به اين تقدير كه : المطلوب منكم طاعة معروفة يعنى آنچه خواسته شده است از شما فرمان بردارى نيكو است مر پيغمبر را نه سوگند دروغ و بعضى گفتهاند كه ميتواند كه « طاعة معروفة » فاعل فعل مقدر باشد اى ليكن طاعة معروفة يعنى قسم دروغ مخوريد بايد كه واقع شود از شما اطاعت نيكويى پسنديده . در كتاب كمال الدين و تمام النعمه از عبد اللَّه بن عجلان نقل كرده كه حضرت صادق عليه السّلام فرمودند كه علامت خروج قايم عليه السّلام اينست كه صبح مىكنند