حال خود كنيم
فَإِنْ عُدْنا
پس اگر باز كرديم ما بشرك و عصيان
فَإِنَّا ظالِمُونَ
پس بتحقيق باشيم ما از ستمكاران بر خود مستحق عذاب گوناگون .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 108 تا 111 ]
قالَ اخْسَؤُا فِيها وَ لا تُكَلِّمُونِ ( 108 ) إِنَّهُ كانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبادِي يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ ( 109 ) فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِيًّا حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي وَ كُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ ( 110 ) إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِما صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفائِزُونَ ( 111 )
قالَ
گويد خداى تعالى مر ايشان را كه
اخْسَؤُا فِيها
ساكت شويد مانند سكوت خوار و ذليل
وَ لا تُكَلِّمُونِ
و سخن مگوييد در رفع عذاب كه اين مقام تكلم نيست بلكه محل تحمل اعباء عذابست
إِنَّهُ كانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبادِي
بدرستى كه شأن اينست كه بودند در دنيا جمعى از بندگان خالص من كه
يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا
ميگفتند اى پروردگار ما ايمان آورديم بتوحيد و بربوبيت تو و تصديق كرديم اقوال انبياء تو را
فَاغْفِرْ لَنا
پس بيامرز ما را
وَ ارْحَمْنا
و ببخش ما را
وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
و تو بهترين بخشندگانى
فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ
پس فرا گرفتيد شما آن مؤمنانرا
سِخْرِيًّا
كسانى كه به آنها مسخرگى كنند و استهزاء نمايند مراد آنست كه شما با اين چنين مؤمنين استهزاء ميكرديد
حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي
تا آنكه فراموش گردانيدند شما را آن مؤمنين از ياد كردن من و چون شغل آنها باستهزاء مومنين باعث نسيان ذكر الهى شده پس گويا كه آن مؤمنين فاعل اين نسيان گرديدهاند لهذا حق سبحانه و تعالى فرمود كه مومنين باعث نسيان ذكر من گرديدند
وَ كُنْتُمْ
و بوديد شما
مِنْهُمْ
از مؤمنين و گفتگوى ايشان
تَضْحَكُونَ
خنده ميكرديد
إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ
بدرستى كه من جزا دادم مؤمنين را جزاى وافى
بِما صَبَرُوا
بسبب صبر كردن ايشان از استهزاء و ايذاء و اهانت شما . بنا برين كلمهء ما مصدريست و مدخول خود را بمصدريت فرود مىآرد كه بصبرهم باشد
أَنَّهُمْ