خود ، بنا بر اين كلمهء « على » بمعنى خود است . ايراد كلمهء « ما » در ما ملكت كه موضوع از براى غير ذوى العقولست به جهت آنست كه أصل و شايع در ملك غير ذوى العقول است و زنان منكوحه بنكاح متعه داخل ازواجاند و كنيزان محلّله در «
ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ
» زيرا كه ملك يمين عامتر است از ملك عين و ملك منفعت
فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
از جهت آنكه ايشان ملامت كرده شده نيستند در عدم حفظ فرجهاى خود برين دو قسم
فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ
پس هر كه طلب كند از براى مباشرت غير زنان و كنيزان خود را
فَأُولئِكَ
پس آن جماعت
هُمُ العادُونَ
همين ايشانند در گذرندگان از حدود شرع .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 8 تا 11 ]
وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ ( 8 ) وَ الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ ( 9 ) أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ ( 10 ) الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( 11 )
وَ الَّذِينَ هُمْ
و آن مؤمنان كسانىاند كه
لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ
مر امانتهاى خود و عهدهاى خود را رعايتكنندگانند .
وَ الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ
و آن مؤمنان كسانىاند كه بر نمازهاى خود مواظبت مينمايند و حفظ اوقات آن ميكنند و هر نماز را در وقت خود بجا مىآورند . ايراد جملهء فعليه درين جا اشارت بر تجدد و تكرير نماز است زيرا كه جملهء فعليه دلالت بر تجدد دارد و تصدير اوصاف مؤمنين بامر صلاة و اختتام آن نيز با صلاة بواسطهء تعظيم شان صلوتست .
أُولئِكَ
آن گروه مؤمنان كه جامع اين صفات كمالاند
هُمُ الْوارِثُونَ
ايشانند ميراث برندگان
الَّذِينَ
آن ميراث برندگانى كه
يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ
ميراث برند بهشت را . گويند كه مراد اين است كه ايشان منازل اهل دوزخ را كه در جنت است ميراث گيرند چنانچه در حديث نبوى صلى اللَّه عليه و آله آمده كه هيچ كس از شما نباشد مگر آنكه او را دو منزل باشد يكى در بهشت و ديگرى در دوزخ پس اگر بميرد و در دوزخ درآيد ، به جهت عصيان او اهل بهشت