از نماز به ركوع و سجود به جهت آن باشد كه ركوع و سجود اعظم اركان نماز است و «
وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ
» اشارت باشد بوجوب صوم و حج و «
وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ
» بوجوب زكات و خمس و « و جاهدوا » بجهاد و محتمل است كه مراد از جهاد ، جهاد با اعادى ظاهرى باشد و يا اعادى باطنى اما اعادى ظاهرى مانند اهل شرك و بغى است و اعادى باطنى مثل نفس و هوا چنانچه وارد شده كه
« اعدى عدوك نفسك التي بين جنبيك »
و از ابن عباس منقول است كه مراد از فعل خير در «
وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ
» رعايت صلهء رحم و ساير مكارم اخلاقست بنا بر اين صيغهء امر براى ندبست « هو اجتباكم » اشارتست به علت وجوب جهاد در راه خداى تعالى به اين معنى كه جهاد كنيد جهاد سزاوار از جهت آنكه خداى تعالى برگزيده شما را اى مؤمنين بواسطهء نصرت دين خود . در اصول كافى از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السلام روايت كرده كه
« ايانا عنى و نحن المجتبون
يعنى حق تعالى ما را خواسته از خطاب به « اجتباكم » و مائيم برگزيدهشدگان . و تقديم مسند اليه بر مسند در « هو اجتباكم » از براى تخصيص است يا از براى مجرد تقوى حكم زيرا كه تكرير اسناد موجب تقويت حكم است چنانچه بر عارف علم معانى مخفى نيست
وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
و نگردانيد بر شما در دين شما هيچ دشوارى و تنگى بلكه مدار دين شما را بر آسانى نهاده چنان كه جهاد يك مسلمان را با دو كافر واجب گردانيده نه با زياده از دو كافر پس واجب است بر شما جهاد با كافران جهت شكر نعمتهاى او جل جلاله
مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ
منسوبست بفعل مقدر بحذف مضاف كه دال بر آن محذوفست مضمون جملهء سابقه به اين تقدير كه « وسع دينكم كما وسع ملة أبيكم ابراهيم » يعنى فراخ گردانيد خداى تعالى بمحض فضل خود دين شما را چنانچه فراخ گردانيد دين پدر شما را كه ابراهيم است . و چون اكثر عرب از ذريات ابراهيم بودند تغليب كرد ايشان را بر همه امت يا آنكه او پدر پيغمبر ماست و آن حضرت پدر امت خود و پدر پدر حكم پدر دارد و پدر بودن حضرت مر امت خود را ازينجهت است كه آن حضرت مانند پدر مشفق