تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥
آن قريه افتاد ديوارهاى خانه‌هاى آن به اين معنى كه اول سقفهاى خانه‌هاى آن قريه افتاد و بعد از آن ديوارهاى آن بر بالاى سقفها افتاد از بىكسى و عدم تعمير
وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ
معطوفست بر « قرية » اى فكاين من بئر معطلة يعنى بسيارى از چاه معطل مانده و دست بازداشته شده كه از آن آب نكشند
وَ قَصْرٍ مَشِيدٍ
و بسا از قصر بلند مستحكم كه از ساكنان خالى ماند . در كتب احاديث مثل كافى و كتاب كمال الدين و تمام النعمه ، و معانى الاخبار باسانيد متكرر الورود است كه مراد از « بئر معطله » امام صامت است كه اظهار حق نتواند نمود اعم از آنكه وصى امام زنده باشد و بالفعل امام نشده باشد و يا آنكه خود امام باشد و از خوف اعدا نتواند كه ناطق به حق گردد و مراد از « قصر مشيد » كه بمعنى قصر مرتفع است امام ناطق است كه اظهار حق تواند كرد ، و على بن ابراهيم روايت كرده كه قول خداى تعالى «
وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِيدٍ
» مثلى است كه حق تعالى براى آل محمد صلوات اللَّه عليه و عليهم زده و مراد از « بئر معطلة » امام غائب است كه اقتباس از علم او ميسر نباشد تا اوان ظهور او ، و مراد از « قصر مشيد » سائر ائمهء هدى عليهم السلام است و بعد ازين گفته : و قال الشاعر فى ذلك :
بئر معطلة و قصر مشرف * مثل لآل محمد مستطرف
فالقصر مجدهم الذى لا يرتقى * و البئر علمهم الذى لا ينزف
بنا بر اين ، وجه كنايه از امام صامت به « بئر معطله » اينست كه چنانچه آب چاهى كه از آن آب نكشند پوشيده و باعث حيات ابدانست همچنين علم ائمهء هدى كه نشر آن ميسر نباشد پوشيده و سبب حيات ارواح است . و وجه كنايه از امام ناطق بقصر مشيد مرتفع اينست كه چنانچه قصر مذكور ظاهر و محسوس همكنانست همچنين امامى كه متنطق به حق تواند شد مرتبهء آن بلند و فضائل و كمالات آن بر اطراف عالم ظاهر و منتشر است و بنا بر اين حاصل آيهء كريمه اينست كه بسيارى از شهرها هست كه هم آن شهرها و هم اهل آنها خراب و نابودند و بسا از امام معصوم هست كه اظهار