تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 176

و شيخ على عليه الرحمه نيز گفته : « الاقرب جواز بيع بيوت مكة » ليكن شيخ طوسى قدس اللَّه سره القدوسى منع بيع و اجاره كرده و علامه در خلاف نقل اجماع برين نموده و بنا بر آنكه مراد از مسجد الحرام معنى ظاهرى آن باشد حاصل معنى آيه چنين است كه منع ميكنند مردم را از انتفاع به مسجد الحرام و از طواف در آن آن چنان مسجد الحرامى كه گردانيده‌ايم ما آن را منسك حج براى مردمانى كه در آن مقيم باشند و مسافر و چون مقيم در مكه را مقيم در مسجد الحرام نيز ميتوان گفت لهذا حق تعالى « سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَ الْبادِ » فرموده وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ كلهء « با » در « بالحاد » زايد است و الحاد مفعول « يرد » أى : و من يرد فيه الالحاد يعنى و كسى كه اراده كند در مسجد الحرام ميل از حق و فعل قبيح را بِظُلْمٍ بسبب ظلم و عدوان نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ بچشانيم او را از مرارت عذاب دردناك . در ترتب عذاب أليم بر مجرد ارادهء فعل ميل در مسجد الحرام مبالغه است از ارتكاب فعل قبيح در آن بطريق اولى « و فى تفسير على بن ابراهيم . قوله تعالى : وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نزلت فيمن يلحد فى أمير المؤمنين و أولاده المعصومين عليهم السلام و يظلمهم » و در اصول كافى نيز از حضرت صادق عليه السلام به اين مضمون حديثى روايت كرده و چون غاصبين و ظالمين حق أمير المؤمنين عليه السلام داخل كعبه شدند و با هم عهد بستند و عهدنامه نوشتند كه آن حضرت را از خلافتى كه حضرت رسالت‌پناه صلّى اللَّه عليه و آله از جانب اللَّه مأمور بتبليغ آن بود بازدارند لذا حق تعالى فرمود كه : وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ و چون بناء خانهء معظمه در حين طوفان خراب شده مكانش معلوم ساكنان خراب آباد دنيا نبود لهذا حق سبحان و تعالى ميفرمايد كه : وَ إِذْ بَوَّأْنا أى و اذكر اذ بينا يعنى و ياد كن اى محمد چون بيان كرديم و شناسانيديم لِإِبْراهِيمَ مر ابراهيم خليل اللَّه عليه السلام را مَكانَ الْبَيْتِ محل قديم را تا آنكه در آنجا خانه بنا كند و طواف نمايد بعضى از اهل تفسير آيه را اينچنين تفسير كرده