اخذ آن را در اصلاب رجال و ارحام نساء انداخت براى آنكه در دنيا از آنها سؤال از ميثاق كنند و مراد از « غير مخلقه » هر نطفهايست كه خلق نكرده باشد آن را خداى تعالى در صلب آدم در حين خلق ذر و آن نطفههاى عزل و سقط است قبل از نفح روح و حيات
لِنُبَيِّنَ لَكُمْ
مفعول » « لنبين » مقدر است و در حديث ابى جعفر الباقر عليه السّلام تقدير مفعول اينچنينست كه : لنبين لكم انكم كنتم كذلك فى الارحام . يعنى تفصيل داديم در به دو خلقت شما را تا بيان كنيم براى شما اينكه بوديد شما به اين اوصاف در رحم مادران ، و بعضى چنين تقدير كردهاند كه « لنبين لكم بهذا التدريج حكمتنا و قدرتنا » يعنى شما را در رحم مادران از درجهاى بدرجهء ديگر درآورديم تا بيان كنيم براى شما بسبب اين تدريج قدرت و حكمت ما را ، و حذف اشارت بر اينست كه مقدورات خداى تعالى و آنچه او بفعل ميآورد از حيز ذكر بيرون است
وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ
جملهء مستأنفه است و « نقر » بمعنى « نبقى » يعنى باقى ميگذاريم در رحمهاى مادران هر كه را و هر چه را كه خواهيم . بنا برين « ما نشاء » بمعنى مدت باشد . أى : و نقر فى - الارحام الولد مدة مشيتنا . بنا برين « ما نشاء » ظرف زمانى است متعلق به « نقر » يعنى و باقى ميگذاريم در ارحام فرزند را تا مدت خواستن ما ، در حديث ابى جعفر الباقر عليه السلام است كه بعد از «
وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ
» فرمودند كه « فلا يخرج سقطا » يعنى پس نمىافتد آن طفل حالكونى كه ناتمام باشد
إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
تا وقتى كه معين و مقرر است
ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا
پس بيرون آوريم كل واحد شما را از آن ارحام حالكونى كه كودك بىعقل باشيد ، چون مراد از « نخرجكم ، نخرج كل واحد منكم » است چنانچه در ترجمه اشارت شد لهذا « طفلا » مفرد ايراد يافته و ميتوان « نخرجكم » را به همان معنى جمعيت گذاشت و طفل را جنس طفل گرفت و ميتوان از طفل مفرد ، اطفال جمع خواست
ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ
پس بتدريج خلق كرد شما را تا آنكه برسيد شما بكمال قوت و عقل خود
وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى
و از شما كسى باشد كه متوفى گردد