را
مِنْ دُونِنا
به غير از ما
لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَ أَنْفُسِهِمْ
استطاعت و توانايى ندارند اين معبودان باطلهء ايشان يارى دادن مر نفسهاى خود را ، پس چگونه يارى عبدهء خود توانند كرد بمنع عذاب از ايشان
وَ لا هُمْ مِنَّا
و نيستند اين كافران از جانب ما
يُصْحَبُونَ
مصاحب گردانيده شده بنصرت ، يعنى نصرت ما مصاحب ايشان نيست تا محفوظ و ممنوع مانند از عقوبت و عذاب .
بَلْ مَتَّعْنا هؤُلاءِ
بلكه برخوردارى داديم ما اين كافران را بر وجه استدراج
وَ آباءَهُمْ
و پدران ايشان را
حَتَّى طالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ
تا دراز شد بر ايشان مدت زندگانى و به اين مغرور شدند و گمان كردند كه هميشه به همين حال خواهند بود
أَ فَلا يَرَوْنَ
آيا نمىبينند اين كافران
أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ
اين را كه ما مىآييم يعنى فرمان ما ميآيد به زمين
نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها
حالكونى كه كم ميكنيم آن زمين را از اطراف و جوانب آن ، به اين معنى كه اطراف زمين را از ايشان ميگيريم و به مسلمانان ميدهيم ، و حق تفسير اين آيه در آخر سورهء رعد « 1 » گذشت
أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ
آيا اين كافران غلبه كنندگانند ، با خداى تعالى و پيغمبر او ؟ يقين كه غلبه مر خداى تعالى و پيغمبر او راست .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 45 تا 47 ]
قُلْ إِنَّما أُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِ وَ لا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعاءَ إِذا ما يُنْذَرُونَ ( 45 ) وَ لَئِنْ مَسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَذابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ ( 46 ) وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ ( 47 )
قُلْ
بگو اى محمد ، مر كفار قريش را
إِنَّما أُنْذِرُكُمْ
جز اين نيست كه من مىترسانم شما را
بِالْوَحْيِ
به آنچه وحى كرده ميشوم به آن از عذاب ، و نه چنانست كه
هامش
( 1 ) - س 13 ؛ ى 41