قالُوا
گفتند از روى تضرع و زارى چنانچه در حين نزول بليات ديگر ميگفتند :
يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ
اى موسى بخوان از براى خلاصى ما پروردگار خود را
بِما عَهِدَ عِنْدَكَ
به آنچه عهد كرده است نزد تو كه هر گاه او را بخوانى اجابت تو كند يا به آنچه عهد كرده ترا كه اگر ايمان آوريم رفع عذاب از ما نمايد . و بعضى گفتهاند كه : باء « بما عهد » باء قسم است و مراد از « ما عهد » نبوت موسى است يعنى بخوان خداى را به حق نبوت خود يا آنكه ما قسم ميخوريم به حق نبوت تو كه
لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ
اگر زايل گردانى از ما اين عذاب برف و سرما را
لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ
هر آينه ايمان آريم مر ترا و ترا به پيغمبرى قبول كنيم
وَ لَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ
و هر آينه بفرستيم با تو فرزندان يعقوب را كه تا هر كجا كه خواهى ببرى .
فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُمُ الرِّجْزَ
پس چون برداشتيم از ايشان بليت برف و سرما را و تأخير كرديم دربارهء ايشان
إِلى أَجَلٍ
تا وقتى معين كه
هُمْ بالِغُوهُ
ايشان دريابندهء آن وقتاند كه آن زمان غرق شدن ايشان يا زمان موت ايشان است
إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ
آن گاه ايشان بلا توقف و تأمل نقض عهد خود ميكردند و ايمان نميآوردند .
فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ
پس انتقام كشيديم از ايشان به اين نوع انتقام كه
فَأَغْرَقْناهُمْ فِي الْيَمِّ
پس غرق ساختيم ايشان را در درياى نيل
بِأَنَّهُمْ
بسبب آنكه ايشان
كَذَّبُوا بِآياتِنا
تكذيب كردند و بسحر نسبت دادند معجزات ما را كه دلالت ميكرد بر صدق موسى
وَ كانُوا
و بودند ايشان
عَنْها
از آن نقمت و عذاب كه « فانتقمنا » دال بر آنست
غافِلِينَ
بيخبران . و بعضى گفتهاند كه : ضمير « عنها » راجع بآياتست به اين معنى كه چون با وجود نزول اين نوع آيات ايمان نميآوردند و تفكر در آن نميكردند گويا كه غافل و بى خبر بودند از آن .
وَ أَوْرَثْنَا
و بميراث داديم
الْقَوْمَ الَّذِينَ
قومى را كه آن قوم
كانُوا
بودند
يُسْتَضْعَفُونَ
ضعيف و زبون شمرده شده نزد قبطيان و فرعونيان
مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ