عبيد و اماء خود نيستند بلكه روزى دهندهء بىمنت همه را روزى ميدهد
فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ
پس مالكان و مملوكان در امر روزى يكسانند و همه از خوان نعمت منّان نان ميخورند و از سرچشمهء رحمت مرجع و مآب همه آب مينوشند عظم شأنه و جل نعماؤه . و بعضى كلمهء « فا » را در «
فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ
» بمعنى « حتى » گرفتهاند و معنى آيه را چنين گفتهاند كه : خواجگان فضل مال خود را بمملوكان نميدهند تا آنكه مملوكان مساوى ايشان شوند و اين باعث نقص ايشان گردد ، پس چگونه اهل شرك روا ميدارند كه بتان و بندگان من شريك من باشند در الوهيت ، و در مرتبهء معبوديت مساوى من باشند ؟ و على بن ابراهيم آورده كه « لا يجوز للرجل ان يخص نفسه بشىء من المأكول دون عياله »
أَ فَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ
به اين تقدير است كه « أ فيجحدون بنعمة اللَّه » و چون صلهء جحود « با » نمىآيد پس ادخال « با » بواسطهء تضمين جحود است معنى كفر را ، اى « ا فيجحدون كافرين بنعمة اللَّه » ، يعنى آيا پس انكار ميكنند حالكونى كه كفران ميورزند بنعمت خداى تعالى ، وين اخذ شريك مقتضى آنست كه نسبت دهند بعضى از ارزاق الهى را به آن شريك و انكار كنند كه آن از جانب اللَّه است .
و در تعداد نعم خود ميفرمايد كه :
وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ
و خداى تعالى گردانيد و آفريد براى شما
مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً
از جنس شما زنان را كه تا با ايشان مؤانست گيريد و تا آنكه فرزندان شما مانند شما تولد يابند
وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ
و آفريد براى شما از زنان شما
بَنِينَ
پسران
وَ حَفَدَةً
و دختران زيرا كه حافد بمعنى سرعت كننده در خدمت است و دختران در خدمت خانه سرعت مينمايند از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه مراد از « حفدة » دختر زادهها اند كه پسر باشند زيرا كه آن حضرت فرموده :
« الحفدة بنو البنت و نحن حفدة رسول اللَّه »
و در مجمع البيان گفته كه از آن حضرت مرويست كه « حفدة » داماد شخصاند و بعضى مطلق فرزند زاده را احفاد گفتهاند خواه از دختر باشد و خواه از پسر ، اگر چه بنا بر تقابل « بنين » چنين مينمايد