جهنم و
فى تفسير العياشى « قال ابو جعفر عليه السّلام ما بعث اللَّه نبيا الا بولايتنا و البراءة من عدونا و ذلك قول اللَّه فى كتابه :
وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ
بتكذيبهم آل محمد » .
پوشيده نماند كه « رسولا منهم » چنانچه در حديث واقع شده در آيه نيست مگر آنكه حضرت تفسير آيه كرده باشد يا قرائت حضرت اين چنين باشد و اللَّه أعلم .
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ
پس سير كنيد اى مشركان قريش در زمين مكذبين كه به عذاب استيصال گرفتار شدند
فَانْظُرُوا
پس بنگريد كه
كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
چگونه بود منتهاى حال تكذيب كنندگان انبيا از قوم عاد و ثمود و غير ايشان تا از آن عبرت گيرند .
إِنْ تَحْرِصْ عَلى هُداهُمْ
اگر حريص باشى و سعى كنى تو اى محمد بر هدايت و ايمان اين مشركين
فَإِنَّ اللَّهَ
پس بدرستى كه خداى تعالى
لا يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ
راه نمىنمايد بر وجه اجبار آن كس را كه تخليه كرده و نظر لطف و توفيق از آن برداشته
وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ
و نيست اين گمراهان را هيچ يارى كننده كه تا دفع عذاب الهى از آنها تواند كرد .
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ
و قسم خوردند بعضى از مسلمانان منكر رجعت بخداى تعالى
جَهْدَ أَيْمانِهِمْ
نهايت مرتبهء قسمهاى خود كه
لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ
بر نمىانگيزاند خداى تعالى و رجعت نميفرمايد آن كس را كه بميرد . و مفسرين عامه «
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ
» را معطوف گرفتهاند بر «
وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا
» و گفتهاند كه اين آيه اشعار است بر اينكه چنانچه اين مشركين انكار توحيد كردهاند همچنين انكار حشر و نشر نيز كردهاند ، و معنى آيه اينست كه قسم خوردند بخداى تعالى مشركين قسم مغلظ كه عباد مبعوث نخواهند شد ، و تفسير اين آيه برجعت موافق حديث