سرگذشت پيشينيانست و اصلى ندارد و محمد بن مسعود عياشى رحمه اللَّه از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كرده كه
« نزل جبرئيل عليه السّلام هذه الاية هكذا : و اذا قيل لهم ما ذا انزل ربّكم فى علىّ قالوا اساطير الاولين » .
لِيَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ
لام « ليحملوا » لام عاقبت است نه لام علت زيرا كه رؤساء كفار اين حرف را بواسطهء حمل اوزار نگفته بودند بلكه مراد اينست كه چون رؤساء كفار اين حرف را گفتند عاقبت اين حرف اينست كه بر ميدارند ايشان بار گناهان خود را
كامِلَةً
به تمام و كمال
يَوْمَ الْقِيامَةِ
روز رستخيز
وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ
و بر ميدارند جنس گناهان و مثل گناهان آن جماعتى را كه اين رؤساء گمراه ميساختند آنها را
بِغَيْرِ عِلْمٍ
حالكونى كه آن جماعت تابعين نميدانستند كه ما از جملهء گمراهانيم و يا حالكونى كه نميدانستند رؤساء مر عذابى را كه بوسيلهء اضلال مستحق آن ميشوند . در صورت اول « به غير علم » حال از مفعول « يضلونهم » است ، و در صورت ثانى حال از فاعل آن ، و بنا برين تفسير كلمهء « من » در «
وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ
» بمعنى جنس و مثل است ، و بر اكثر مفسرين كه كلمهء « من » را تبعيضى گرفتهاند لازم مىآيد كه رؤساء متحمل بعضى از گناهان تابعين شوند و اين معنى منافى عدل و منافى قول حق سبحانه و تعالى است كه فرموده : «
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى
» و أيضا لازم مىآيد كه تخفيفى در عذاب تابعين بهمرسد و اين مخالف حديث حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله است كه فرموده :
« أيّما داع الى ضلالة فاتبع عليه فان عليه مثل اوزار من تبعه من غير ان ينقص من اوزارهم »
بلكه اين حديث مؤيد آنست كه كلمهء « من » بمعنى « مثل » است اللَّه تعالى أعلم بحقائق كلماته
أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ
بدانيد كه بد چيزى است يعنى بد باريست آنچه رؤسا آن را متحمل ميشوند .
قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
بتحقيق مكر كردند در باب اذيت و ازار پيغمبران خود آن كافرانى كه پيش از كافران زمان پيغمبر آخر الزمان صلوات اللَّه عليه و آله بودند